banner
آذر ۲۰, ۱۳۹۵

درمان دارویی شقاق یا فیشر مقعد برای پیشگیری از تشدید علائم بیماری

درمان دارویی بیماری شقاق یا فیشر مقعد
هدف از درمان شقاق یا فیشر مقعد نه‌تنها از بین بردن زایده و ترک ایجاد شده است بلکه در صورت وجود علت زمینه‌ای برای بیماری فیشر مقعد در مواقعی که محل یا تعداد شکاف‌ها مشکوک است نیز باید شناسایی و درمان شود. درمان بیماری زمینه‌ای گوارشی می‌تواند با احتمال زیادی از عود و تکرار شقاق یا فیشر ناحیه‌ی مقعد جلوگیری کند. بیماری شقاق یا فیشر مقعد بسته به شدت آسیب وارده بر دیواره‌ی مخاطی مقعد و درجه‌ی پیشرفت آن به درون و اطراف مخاط می‌تواند با مراقبت‌های خانگی، انواع روش‌های دارویی و جراحی درمان شود.
البته باید درنظر داشت علت بیماری شقاق یا فیشر مقعد نیز در درمان آن بی‌تأثیر نخواهد بود زیرا یکی از راه‌های رایج درمان هر بیماری رفع علامتی نشانه‌های آزاردهنده‌ی آن است. مثلاً وقتی اسهال و یبوست مزمن باعث به وجود آمدن بیماری شقاق یا فیشر مقعد فرد شده است باید در کنار سایر درمان‌های در نظر گرفته شده، حتماً دارویی برای برطرف کردن اسهال یا یبوست فرد نیز تجویز شود. از طرفی وقتی انقباض و گرفتگی عضلانی دریچه‌ی مقعد منجر به بیماری شقاق یا فیشر مقعد در فرد شده، باید شل‌کننده‌ی عضلانی نیز در روند درمانی فرد در نظر گرفته شود.
علاوه بر توصیه به رعایت رژیم و تغذیه‌ مناسب و ترک عادات غلط رفتاری، درمان‌های دارویی شقاق یا فیشر مقعد اولین خط درمان آن خواهند بود. معمولاً پزشک ترکیبی از داروهای نرم‌کننده مدفوع (ملین)، تسکین‌دهنده‌ی خوراکی درد (فاقد کدئین) و پماد بی‌حسی موضعی ضددرد مقعد را برای پیشگیری از تشدید علائم در فرد تجویز می‌کند. اغلب داروهای تجویزی در بیماری شقاق یا فیشر مقعد شامل:

  • پماد گلیسرین تری نیترات: پزشک ممکن است برای کمک به افزایش جریان‌خون به مقعد و شل شدن دریچه‌ی آن که به بهبود سریع‌تر شکاف کمک می کند پماد نیترات را تجویز کند. این پماد معمولاً هر ۸ یا ۱۲ ساعت برای مدت ۶ الی ۸ هفته توصیه به مصرف می‌شود. با وجود بالا نبودن میزان اثربخشی این دارو برخی پزشکان آن را تجویز می‌کنند. دارو باید مطابق دستورالعمل قبل از اجابت مزاج مصرف شود. برخی از عوارض جانبی آن ممکن است شامل سردرد در نیمی از موارد مصرفی، سرگیجه، و فشار خون پایین باشد. در صورت ابتلا به سردرد ناشی از دارو بهتر است در چند روز اول شروع درمان در هر بار مصرف از میزان کمتری از آن استفاده شود. استفاده از داروهای مسکن فاقد کدئین برای تسکین سردرد منعی ندارد. سرگیجه ناشی از آن را نیز می‌توان با تغییر وضعیت دادن آرام از حالت خوابیده به نشسته و نشسته به ایستاده کنترل کرد. پماد نیترات باید در عرض ۲۴ ساعت پس از مصرف داروهای اختلال نعوظ مانند سیلدنافیل (Viagra)، تادالافیل (Cialis) و یا واردنافیل (لویترا) استفاده نشود.
  • مسدود کننده‌های کانال کلسیم: این داروها مانند دیلتیازیم، کاهنده‌ی فشار خون هستند. برخی از انواع موضعی آن‌ها می‌توانند در درمان شقاق یا فیشر مقعد مؤثر باشند. همچنین امکان مصرف خوراکی این نوع داروهای بلوک‌کننده‌ی کانال کلسیم نیز در درمان شقاق یا فیشر مقعد با این تفاوت که می‌تواند با روند درمانی کندتر و عوارض جانبی بیشتری در فرد اثر کند، وجود دارد. سردرد بارزترین عارضه‌ی این دارو است.
  • تزریق بوتاکس: هنگامی که درمان‌های موضعی تأثیر مطلوب در بهبود بیماری ندارند، تزریق نوعی سم به نام بوتولینوم A(بوتاکس) به دریچه‌ی مقعد با مکانیزم فلج‌سازی عضله‌ی دریچه‌ی مقعد می‌تواند به بازگشت حالت استراحت به این عضله کمک کند و با رفع فشار مداوم انقباض آن به بهبود بیماری کمک کند. البته فلج شدن عضله در تسکین درد نیز نقش به سزایی دارد و در ۶۰ الی ۸۰ درصد موارد استفاده نتیجه‌بخش خواهد بود. از دست دادن کنترل اجابت مزاج و دفع گاز به صورت موقتی از عوارض این روش درمانی است. محققان هنوز در حال بررسی بوتاکس به منظور کشف بهترین، ایمن‌ترین و کم‌عارضه‌ترین شیوه‌ی ممکن مصرف آن در درمان شقاق یا فیشر مقعد هستند.
  • لیدوکائین: ژل بی‌حس‌کننده‌ی موضعی لیدوکائین که امکان تهیه‌ی بدون نسخه پزشک آن از داروخانه‌ها وجود دارد، می‌تواند با استفاده بر روی پوست اطراف مقعد به تسکین درد آن کمک کند. البته باید در نظر نداشت مصرف بیش از ۵ الی ۷ روز آن می‌تواند با ایجاد حساسیت و التهاب پوست نواحی اطراف مقعد مشکل فرد را دوچندان کند.

معمولاً شقاق یا فیشر مقعد در مراحل ابتدایی و حاد به درمان دارویی خوب جواب می‌دهد. بیش از ۹۰ درصد از شقاق‌های مقعدی به صورت بدون نیاز به عمل جراحی التیام می‌یابند. ولی با این حال در صورت مؤثر نبودن درمان‌های دارویی گفته شده نیاز به جراحی شقاق یا فیشر مقعد وجود خواهد داشت.

Save

Save