واریس
شهریور ۳۰, ۱۳۹۶

علل واریس و عوامل خطر آن

علل واریس

شریان‌ها خون را از قلب به سایر بافت‌ها حمل می‌کنند. برای بازگشت خون به قلب، رگ‌های موجود در پاها باید بر گرانش زمین غلبه کنند. انقباض عضلات در پاها به عنوان پمپ عمل می‌کند و دیواره‌های الاستیک عروق به خون کمک می‌کند تا به قلب بازگردد. از طرفی دریچه‌های کوچک یک طرفه موجود در رگ‌ها بسته می‌شوند و از بازگشت خون به عقب جلوگیری می‌کنند. رگ‌های واریسی و شبکه عنکبوتی می‌تواند در مردان یا زنان و در هر سنی اتفاق بی‌افتند، اما اغلب در زنان سالخورده و افراد مسن بروز می‌کند. رگ‌های واریسی بسیار رایج هستند و برخی برآوردها نشان می‌دهند که حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد مردان و زنان مسن‌تر دارای واریس یا شبکه عنکبوتی پوستی هستند.
زمانی که رگ‌ها به درستی کار نکنند، رگ‌های واریسی ایجاد خواهند شد. سیاهرگ‌ها دارای دریچه‌های یک طرفه هستند که مانع از بازگشت خون به سمت عقب می‌شوند. اگر کشش و انعطاف‌پذیری دیواره‌های ورید کاهش یابد، دریچه نیز ضعیف می‌شود. هنگامی که این دریچه‌ها ضعیف و خراب شوند، خون شروع به جمع شدن درون رگ‌های خونی به جای برگشت به سمت قلب می‌کند، سپس رگ‌ها بزرگ و متورم می‌شوند. رگ‌های واریسی اغلب روی پاها تأثیر می‌گذارند.گرانش زمین در رگ‌های دورتر از قلب باعث می‌شود که جریان خون به راحتی به سمت بالا حرکت نکند.
علل واریس و شبکه عنکبوتی کاملاً درک نشده است. در بعضی موارد ضعف دریچه‌های موجود در رگ ممکن است سبب بازگشت خون خلاف مسیر و منجر به وریدهای واریسی شود. دریچه‌ها عمدتاً در رگ‌های ارتباطی و برخی از رگ‌های عمیق قرار دارند. در موارد دیگر، ضعف در دیواره‌های رگ ممکن است سبب جمع شدن خون شوند. دیواره‌های رگ‌های خونی می‌توانند خاصیت ارتجاعی کمتری نسبت به حالت طبیعی داشته باشند و باعث افزایش حجم خون در رگ‌ها شده و باعث رگ‌های واریسی شوند. وریدهای واریسی می‌توانند به واسطه بیماری‌هایی مانند فلبیت (التهاب رگهای خونی)،  لخته‌های خون، تورم یا تومور در لگن، رگ‌های خونی غیر طبیعی یا ناهنجاری‌های مادرزادی ایجاد شوند. یبوست مزمن، احتباس ادراری ناشی از پروستات بزرگ شده، سرفه‌ی مزمن و یا هر شرایط دیگر که موجب افزایش فشار به مدت زمان طولانی و افزایش نیروهایی منتقل شونده به ورید‌های پا شود، ممکن است منجر به ایجاد وریدهای واریسی شود. این مکانیسم ها همچنین به تشکیل هموروئید که واریس‌های موجود در قسمت کانال و اطراف مقعد است، کمک می‌کند. بیماری واریس (بیماری رگ‌های خونی) به طور کلی پیشرونده است و ممکن است به طور کامل از بین نرود. برخی از عوامل خطر واریس عبارتند از:
بارداری: برخی از زنان باردار در این دوران دچار عروق ریز واریسی خواهند شد. زیرا بارداری حجم خون را در بدن افزایش می‌دهد و جریان خون را از پاها به لگن کاهش می‌دهد. این تغییر گردش خون برای حمایت از جنین رو به رشد می‌تواند عوارض جانبی ناگوار مانند عروق واریسی در پاها را ایجاد کند. رگ‌های واریس ممکن است برای اولین بار در بارداری ایجاد شده و یا در دوران بارداری ـ زمانی که رحم فشار بیشتری بر رگ‌ها و پاها وارد می‌کند ـ بدتر شوند. تغییرات هورمونی در دوران بارداری همچنین ممکن است با ایجاد آرامش و استراحت در دیواره عروق در ایجاد آن نقش داشته باشد. رگ‌های واریسی که در دوران بارداری پیشرفت می‌کنند، عموماً بدون درمان‌های پزشکی ۳ تا ۱۲ ماه پس از زایمان بهبود می‌یابند.
یائسگی: تغییرات هورمونی این دوران به واریسی شدن عروق کمک می‌کند.
سن بالای ۵۰ سال: با افزایش سن افراد احتمال ایجاد ورید واریسی به علت فرسایش عمومی، تضعیف دریچه‌های عروق و کاهش کشش دیواره‌ی رگ‌ها افزایش می‌یابد.
چاقی: اضافه وزن یا چاقی باعث وارد شدن فشار بیشتری بر رگ‌ها می‌شود و احتمال ابتلا به وریدهای واریسی را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. تأثیر وزن بدن بر رشد وریدهای واریسی در زنان بیشتر است.
ژنتیک و سابقه‌ی خانوادگی وریدهای واریسی: وریدهای واریسی اغلب در اعضای یک خانواده همه‌گیر است و با احتمال بیشتری در سایر اعضای خانواده رخ خواهد داد که نقش ژنتیک را بر آن نشان می‌دهد.
جنسیت: زنان با احتمال بیشتری نسبت به مردان دچار رگ‌های واریسی بر روی پاهای خود می‌شوند، زیرا از طرفی هورمون‌های زنانه موجب آرامش و استراحت دیواره‌ی رگ‌ها شده و همچنین استفاده از قرص‌های ضد بارداری یا درمان جایگزینی هورمونی نیز به واریسی شدن وریدها کمک می‌کند.
ایستادن یا نشستن برای مدت زمان طولانی: خون در وضعیت بدنی ثابت و قرار گرفتن در موقعیت خاص نشسته یا ایستاده به مدت طولانی جریان نداشته و باعث واریس خواهد شد.
جراحی قبلی یا آسیب به پای: این شرایط کانال‌های جریان خون طبیعی را قطع و مسدود می‌کنند.
برخی از مشاغل: شغل‌هایی که افراد در آن به مدت طولانی در حال ایستادن هستند یا شغل‌های کم تحرک، نشسته و کارمندی احتمال ایجاد رگ‌های واریسی را افزایش می‌دهند.