banner

علل یبوست در دوران بارداری و روش های درمان این عارضه

علل یبوست در دوران بارداری و روش های درمان این عارضه
یبوست در دوران بارداری یک مشکل گوارشی بسیار شایع است. تقریباً در حدود سه چهارم زنان حامله این اختلال گوارشی را در دوران بارداری خود با درجات متفاوتی تجربه می‌کنند. یبوست بارداری معمولاً هم‌زمان با احساس درد یا ناراحتی شکم، حرکات روده‌ای دشوار و به صورت عبور سخت مدفوع بروز می‌کند. به طور کلی نگرانی، اضطراب، کم تحرکی و یک رژیم غذایی کم فیبر ممکن است منجر به یبوست شود. اما تصور می‌شود که یبوست در زنان باردار از عوامل دیگری که مختص بارداری فرد است، ناشی می‌شود. شل شدن و آرامش عضلات روده‌ای باعث کاهش سرعت حرکت روده و حمل و جابه‌جایی مواد غذایی و مدفوع خواهد شد. کندی حرکت مدفوع درون روده بزرگ نیز منجر می‌شود تا مدفوع آب بیشتری را حین عبور از دست دهد و در نتیجه سفت‌تر و خشک‌تر شود.

علل یبوست در بارداری

علاوه بر دلایل کلی یبوست در انسان‌ها، بارداری می‌تواند با مکانیزم دیگری منجر به یبوست شود که عبارتند از:

  • کاهش مواد غذایی مصرفی و آب: تهوع و استفراغ در اوایل بارداری منجر می‌شود تا زنان باردار میزان مواد غذایی و آب مصرفی خود را کاهش دهند. همین امر منجر به کاهش حرکات روده‌ای مادران باردار در اوایل بارداری و ابتلای آنان به یبوست خواهد شد. کم‌آبی بدن فرد مدفوع فرد را خشک و سفت می‌کند.
  • یبوست ناشی از تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی (استروژن و پروژسترون و همچنین هورمون بارداری) ناشی از بارداری می‌تواند برخی از عضلات بدن از جمله عضلات دستگاه گوارش و روده‌ای را شل کند شل شدن و استراحت عضلات روده‌ای حرکات روده‌ای را نیز کند و محدود می‌کند. در نتیجه مواد غذایی مصرفی با سرعت کمتری مسیر گوارشی را طی می‌کنند. طولانی شدن مدت زمان باقی ماندن مواد غذایی درون لوله‌گوارش از جمله روده بزرگ باعث می‌شود تا به مرور آب بیشتری را از دست دهد، فشرده‌ و سفت‌تر شود. قطور و سخت شدن مدفوع دفع آن را مشکل خواهد کرد.
  • یبوست ناشی از رژیم غذایی: مواد غذایی کارخانه‌ای مانند ماکارونی، نان، کیک و شیرینی یا برنج سفید تصفیه شده معمولاً فیبر خود را از دست داده‌اند. همانند زمانی که سیب را پوست می‌کنید، فیبر این مواد غذایی حذف شده و خوردن آن‌ها فرد را در معرض یبوست قرار می‌دهد. مصرف این مواد غذایی در دوران بارداری زنان را بیشتر مستعد یبوست بارداری خواهد کرد زیرا این مواد غذایی در روده همانند گچ سفت و سخت خواهند شد. رژیم غذایی زنان باردار به دلیل حساسیت زیاد دستگاه گوارش در این دوران زندگی بسیار حائز اهمیت است.
  • یبوست ناشی از مکمل های آهن: مکمل‌های غذایی حاوی آهن نیز یک علت شایع یبوست در دوران بارداری است. مکمل آهن عادی به خوبی در فرآیند هضم جذب نمی‌شود و آهن بسیار کمی وارد جریان خون خواهد شد. مقدار زیادی از آهن باقی مانده درون روده به دیگر مواد غذایی هضم نشده می‌چسبد و به شکل یک تود‌ی چسبنده و قیر مانند به سختی درون روده حرکت می‌کند. مصرف مکمل با آب فراوان می‌تواند تا حدی اثرات نامطلوب گوارشی آن را کنترل کند. گاهی نیاز است تا نوع مکمل آهن فرد با نظر پزشک تغییر کند و از انواع کم عارضه‌تر استفاده شود.

قبل از رفتن به سراغ هر درمان دارویی در این دوران، درمان‌های طبیعی بسیاری برای رفع یا بهبود نسبی آن وجود دارد. باید در نظر داشت که زنان در دوران حاملگی مجاز به امتحان هر روش درمانی نیستند.

درمان یبوست در بارداری

خوشبختانه برای پیشگیری و درمان یبوست در دوران بارداری، راه‌های ایمن بسیاری وجود دارد کرد که با رعایت آن‌ها می‌توان نه تنها این اختلال را رفع بلکه از عوارض بعدی آن مصون ماند. این اقدامات کمکی عبارتند از:

  • نوشیدن مایعات فراوان: نوشیدن حجم زیاد مایعات روزانه بسیار مهم است، به خصوص زمانی که زن باردار میزان فیبر مصرفی خود را افزایش داده است. نوشیدن ۱۰ تا ۱۲ لیوان مایعات در روز می‌تواند از ابتلا به یبوست بارداری جلوگیری کند. در صورت گرمی آب و هوا، فعالیت بدنی و تعریق بهتر است میزان مایعات مصرفی افزایش یابد.
  • ورزش: زنان باردار نباید به بهانه‌ی حاملگی ورزش و فعالیت بدنی خود را کنار بگذارند. در دوران بارداری هم می‌توانید به انجام ورزش‌های مناسب این دوران از جمله یوگا، شنا، پیاده‌روی و دوچرخه سواری ثابت با نظر پزشک خود ادامه دهید. بهتر است هفته‌ای سه بار و حداقل ۲۰ الی ۳۰ دقیقه ورزش منظم را در برنامه‌ی هفتگی خود در دوران بارداری قرار دهید. ورزش حرکات روده‌ای را تحریک می‌کند و بدین صورت شانس ابتلا به یبوست را کاهش می‌دهد.
  • کاهش یا حذف مکمل آهن: مکمل‌های حاوی آهن زنان باردار را مستعد یبوست می‌کند اما تغذیه خوب با خوردن گوشت قرمز و حبوبات و سبزیجات سبز تیره می‌تواند بیشتر نیاز به آهن دوران بارداری را تأمین کند. با تغذیه مناسب و کنترل میزان آهن بدن خود می‌توانید تحت نظر پزشک میزان دوز مصرفی آهن خود را کاهش دهید.
  • پرهیز از خودرمانی دارویی: باید از مصرف خودسرانه‌ی داروهای ملین در این دوران بپرهیزید زیرا نه تنها شما را درمان نمی‌کند، بلکه با تحریک دردهای پیش از موعد زایمانی و کم‌آبی بدن مادر منجر به خطر افتادن سلامت بارداری خواهد شد.
  • پرهیز از نوشیدنی‌های حاوی کافئین: باید از نوشیدنی‌های حاوی کافئین مانند چای، قهوه و نوشابه بپرهیزید زیرا با کم‌آبی بدن مادر یبوست را تشدید می‌کنند.
  • رژیم غذایی ملین و مناسب: در مواد غذایی مصرفی خود دقت کنید، در حالت ایده‌آل باید ۲۵ الی۳۰ گرم در روز فیبر در برنامه و رژیم غذایی قرار داده شود. علاوه بر مصرف میزان کافی سبزی و سالاد با هر وعده غذایی، یک محلول ساده از یک فنجان آب ولرم با عصاره‌ی یک برش لیمو را ناشتا میل کنید. میوه‌های تازه مانند پرتقال، گریپ فروت، نارنگی و انگور، میوه‌های خشک شده به ویژه آلو، سبزیجاتی از قبیل کرفس، شاهی، کلم، و اسفناج و غلات سبوس دار، لوبیا، عدس و حبوبات، چربی‌های اشباع مانند روغن نارگیل، روغن حیوانی و کره و چربی‌های اشباع نشده مانند آووکادو، روغن زیتون، روغن دانه‌ها و روغن اشباع نشده مانند روغن کبد ماهی، روغن تخم کتان، روغن گل مغربی، روغن انگور سیاه یا روغن گل گاوزبان را در رژیم روزانه خود قرار دهید.

سایر درمان‌های یبوست بارداری را باید زیر نظر پزشک خود انجام دهید. با وجود اینکه محصولات پروبیوتیکی می‌توانند در کاهش یبوست میسر باشند اما برای مصرف آن در دوران بارداری باید حتماً با مراقب بارداری خود مشورت کنید. در مواقعی که یبوست به یک مشکل جدی برای مادر باردار تبدیل شده است، پزشک یا مامای فرد یک ملین مناسب و مجاز در دوران بارداری که ضرری برای جنین نداشته باشد را تجویز می‌کند.

اگرچه پزشک علاوه بر تأکید به رژیم غذایی مناسب و مصرف آب فراوان ممکن است راه‌کارهای درمانی و اصلاح رفتاری دیگری را توصیه کند که در همه‌ی زنان باردار نتیجه یکسان نداشته ولی در بیشتر موارد مؤثر واقع شده است از جمله:

  • حفظ آرامش عضلات کف لگن: هنگام احساس نیاز به رفتن به توالت، سعی کنید به خود احترام بگذارید و فرصت دهید تا عمل دفع اتفاق افتد. نشستن در توالت هم‌زمان با تنفس عمیق کمک می‌کند تا ماهیچه‌های کف لگن در حالت شل و استراحت قرار گیرند و کمتر دچار فشار شوند. در صورت استفاده از توالت فرنگی گذاشتن یک زیرپایی برای بالا آوردن پاها در حالت نشسته به عمل دفع کمک خواهد کرد.
  • طب فشاری یا طب سوزنی: مطالعات نشان داده بعضی از نقاط بدن برای عملکرد بسیاری از ارگان‌های مؤثر هستند. استفاده از طب فشاری البته در زیر نظر متخصصین واجد شرایط می‌تواند در کنترل یبوست بارداری مفید باشد. نقطه‌ی قرار گرفته در خط وسط شکم حدود سه انگشت زیر ناف در عمل هضم مواد غذایی نقش دارد. فشار متناوب ۲۰ الی ۳۰ ثانیه‌ای برای چند بار در روز می‌تواند مفید باشد. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد طب سوزنی علایم سندرم روده تحریک پذیر را تسکین می‌دهد. یبوست نشانه‌ای از سندرم روده تحریک پذیر است، اما هنوز نمی‌توان با اطمینان گفت که طب سوزنی می تواند یبوست در دوران بارداری را کاهش دهد.
  • آروماتراپی: اضافه کردن سه تا چهار قطره از روغن‌های ضروری مانند پرتقال، لیمو، گریپ فروت و یا ترنج همراه با یک قاشق مرباخوری روغن هسته انگور به آب وان حمام می‌تواند در آرامش زن باردار نقش داشته باشد و البته ماساژ هم‌زمان شکم به آرامی در جهت عقربه‌های ساعت نیز به حرکات روده‌ای کمک می‌کند. البته انجام ماساژ بیش از حد محکم، به خصوص در زنان در معرض خطر زایمان زودرس، و یا جفت سر راهی توصیه نمی‌شود.
  • داروهای گیاهی: مصرف چای و دمنوش گل ختمی روزانه به کاهش علائم یبوست کمک می‌کند. سنا نیز یک درمان سنتی برای یبوست است که در دوزهای کم و برای دوره‌های کوتاه مدت تحت نظارت پزشک یا ماما در دوران بارداری پبشنهاد می‌شود. با این حال، سنا در سه ماهه‌ی سوم بارداری ممکن است دردهای رحمی را تحریک و باعث افزایش انقباضات براکستون هیکس شود. پس در سه ماه سوم و اواخر بارداری توصیه نمی‌شود.
  • هومیوپاتی: هیچ مدرک موثقی وجود ندارد که هومیوپاتی می‌تواند در درمان یبوست بارداری مؤثر باشد. با این وجود در صورت تمایل به امتحان آن حتماً با نظر پزشک خود و یک مرکز هومیوپاتی معتبر مراجعه کنید.
  • رفلکسولوژی: رفلکسولوژی یک علم است که کف پا را همانند یک نقشه از بدن می‌داند که هر قسمت آن می‌تواند بر هر عضوی از بدن اثر گذارد. از این درمان می‌توانید به سادگی و با کمک همسرتان در خانه بهره ببرید. به این صورت که از شریک خود بخواهید قوس هر پای شما را در جهت عقربه‌های ساعت به مدت پنچ دقیقه به آرامی ماساژ دهد. قوس پا با دستگاه گوارش مطابقت دارد. اگر تمایل دارید به تنهایی این کار را انجام دهید در حالت نشسته یک بطری را با کف پای خود بغلتانید و جلو و عقب کنید.
Notify of
سهیلا

باسلام،
خانم دکتر۸روز هست که زایمان غیرطبیعی کردم، چند روزی از ناحیه پشت سوزش داشتم ، امروز که مراجعه کردم به پزشک گفت که مبتلا به همورويید شدم اونوقت درحال شیردادن به نوزادم هستم، چجوری درمانی توصیه میکنید، با سپاس فراوان

clinic

با سلام بسته به شدت بیماری هموروئید درباره درمان آن تصمیم‌گیری می‌شود تحمل وزن جنین در دوران بارداری و تغییرات هورمونی این دوران اکثر زنان را دچار مشکلات و عوارض ناحیه مقعد بیماری هموروئید خواهد کرد لازم است تا مراقب تغذیه خود باشید مواد غذایی پر فیبر میوه سبزیجات آلو گلابی انجیر خشک روغن زیتون همراه غذا استفاده کنید از به تاخیر انداختن عمل دفع مدفوع بپرهیزید از زور زدن هنگام دفع مدفوع خودداری کنید در صورتی که در مراحل ابتدایی ابتلا به بیماری هموروئید باشید امکان رهایی از آن با کمک درمان های دارویی را خواهید داشت در غیر… Read more »

فاطمه

من تو هفته ۶بارداری هستم ودرد شکم دارم البته نه به صورت مداوم و یبوست دارم اما هنگام دفع مدفوع بیشتر شبیه اسهال هستش و روزی یک دفه …احتمال مشکلی جدی هست یا نه؟؟؟؟

clinic

با سلام
لازم است برای بررسی وضعیت درد خود به متخصص زنان یا ماما مراجعه کنید اما ابتلا به یبوست و یا اسهال به سبب تغییرات هورمونی دوران بارداری رخ داده و طبیعی محسوب می شود مراقب باشید تا مواد غذایی مصرفی سالم و پر فیبر حاوی مایعات فراوان بوده و از تمامی مواد غذایی در حد مطلوب استفاده کنید.

فریده

من ۶ماهه باردارم دو روزه یه درد شدید ناحیه مقعدم ومثانم می پیچه دستشویی رفتن واسم خیلی سخته.خیلی مواطب یبوستم هستم با این وجود دو روز یبوست شدید داشتم بعدش این درد دو روزه.لطفا راهنماییم کنید

clinic

با سلام
به احتمال زیاد به سبب ابتلا به یبوست و دفع مدفوع زورکی دچار درجاتی از بیماری احتمالی بواسیر شدید. برای بررسی وضعیت به پزشک متخصص خود مراجعه کنید تا فعلاً درمان ساده مجاز در بارداری تجویز کنند و مراقب باشید تا با تغذیه مناسب و سبک زندگی درست از ابتلا به یبوست جلوگیری کنید می‌توانید برای کنترل درد از کمپرس گرم بر روی ناحیه مقعد استفاده کنید.

فاطمه

سلام من۲ماهه باردارم ۶روز یبوست شدید دارم مقعد تنگ شده گاهی همراه باقطرات خون مدفوع سفت وخشک میشه غذا هضم نمیشه استفراغ میکنم مدفوع نمباد بیرون سنگین شربت لاکسمل ومگنی میلک استفاده کردم هیچ تاثیری نداشت خواهش میکنم کمکم کنید اب زیاد استفاده کردم نتیجهای نگرفتم این دومین بار اینجوری شدم

clinic

با سلام
در دوران بارداری امکان تجویز هر گونه داروی برای فرد مجاز نبوده و لازم است تا جای ممکن با درمانهای خانگی به کنترل بیماری خود کمک کنید تا بعد از زایمان تحت درمان مناسب قرار بگیرید سعی کنید مواد غذایی پرفیبر میوه سبزیجات آلو گلابی انجیر خشک روغن زیتون همراه غذا مصرف کنید و میزان مایعات مصرفی را به بیش از هشت لیوان در روز افزایش دهید در صورت عدم منع پزشکی کمی پیاده روی نموده و از به تاخیر انداختن عمل دفع خود داری کنید برای بررسی شدت آسیب مقعدی و دریافت درمان مناسب نیز حضوری مراجعه کنید.

فاطمه

اقای دکتر من دوماهه باردارم شب قبل خیلی بالا اووردم و معدم خالیه خالی بود صب قرص تیرویید خوردم و بعد صبحانه سر دلم سفت شده انگار قرص رو دلم مونده حالت تهوعم ندارم ک بالا بیارم داره فشار میاره ب معدم نه بالا میره نه دفع میشه چیکار کنم??خیلی احساس بدی دارم

clinic

با سلام
تغییرات هورمونی دوران بارداری باعث علایم گوارشی در زنان خواهد شد که بیشتر در سه اول رخ داده و لازم است برای کنترل آن تغییراتی در سبک زندگی و رژیم غذایی خود ایجاد کنید. مصرف زنجبیل همراه مواد غذایی خود داشته و غذا را با دمای مناسب و دلخواه خود میل کنید، حجم هر وعده غذایی را کاهش داده و تعداد وعده های غذایی را افزایش دهید برای بررسی حالت پیش آمده نیز به متخصص و یا مامای خود مراجعه کنید.

فلطمه

ممنون اقای دکتر خوب الان باید چیکار کنم تا یبوست نگیرم کمکم کنید من الان پلاکت خونم هم پایینه میتونید راهنماییم کنید لطف بزرگی میکنید و خون داخل ادرادم هست

clinic

با سلام
برای کنترل مشکل یبوست خود باید میزان مصرف مایعات را به ۸ لیوان در روز افزایش داده مواد غذایی های پروفیبر مانند میوه سبزیجات نان سبوس دار آلو انجیر خشک گلابی و همچنین روغن زیتون همراه غذا میل کنید. از به تأخیر انداختن عمل دفع مدفوع بپرهیزید و به محض احساس نیاز به اجابت مزاج خود را به دستشویی برسانید. تحرک داشته و حداقل روزی ۳۰ دقیقه پیاده روی کنید و در صورتی که یبوست رفع نشد برای بررسی وضعیت خود حضوری مراجعه کنید.

فاطمه

با لیزر واقعا دیگه خوب میشه مشکل یبوست ه م برطرف میشه آقای دکتر تا موقعی که یبوس ت نگیری خوب میشی اون گوشته هم خودش برطرف میشه من خیلی وقت بود خوب شره بودم کاش خورده بود واز داخل زخم بور خیلی اذیت میشدم با دارو محلی خوب شد زخمش و کاش خورده بود دوباره یبوست گرفتم ایطور شد

clinic

با سلام
در صورتی که تغییرات مناسب در سبک زندگی و رژیم غذایی خود ایجاد نمایید و از ابتلا به یبوست جلوگیری کنید با کمک روش لیزری ۱۰۰% تضمینی درمان شده و نیاز به درمانهای دیگر پیدا نخواهید کرد.

فاطمه

سلام .من الان نزدیک دوساله که گرفتار بیماری هموروعید هستم و موقع دسشویی با درد زیاد وناحیه مقعدم یه تیکه گوشتی زده بیرون یه مدتی خوب شده بودم تا امروز دوباره یبوست گرفتم بعدش با درد و خون اومد خیلی داغون شدم و قبلن با قرص و شربت و پماد وغذاهای آبکی و خیلی چیز ها پرهیز میکنم تورو خدا اگه دارویی هست که واقها درمان کنه باید چیکار کنم

clinic

با سلام بیماری مقعدی شما اگر وارد فاز مزمن خود شده باشد با کمک درمانهای خانگی و یا درمان دارویی برطرف نخواهد شد. از طرفی زائده مقعدی ایجاد شده فقط با درمان جراحی قابل رفع میباشد اگر به سلامت خود اهمیت میدهید این موضوع را هرچه زودتر قبل از تشدید آسیب بافتی و یا بروز علایم آزاردهنده دیگر پیگیری کرده و برای درمان آن اقدام کنید. خوشبختانه در صورت نیاز به جراحی میتوانید با کمک روش نوین لیزری بدون درد و یا خونریزی و یا نیاز به بستری شدن در محیط بیمارستان و یا قرار گرفتن در معرض عوارض داروهای… Read more »

مینا

سلام
وقتتون بخیر
دو سه هفته میشه خیلی بدجور بعد از هر وعده معده م ترش میکنه
شکمم هم کار نمیکنه یعنی به سختی
آخر شب تهوع میگیرم و بالا میارم
خسته شدم ازین وضعیت
دکتر رانیتیدین و یه قرص دیگه داده ولی فعلا اثر نکرده میوه و سبزی زیاد میخورم
سه ماهم هست
میشه راهنماییم کنید
ممنون

clinic

با سلام تغییرات هورمونی دوران بارداری بسیاری از مشکلات گوارشی چون سوزش سر دل اسهال و یبوست و تهوع ایجاد میکند که باید چندین نکته را در رابطه با آن رعایت کنید. برای رفع سوزش سر دل جرعه جرعه آب بنوشید. حجم مواد غذایی مصرفی کاهش داده شده و تعداد وعده ها را در طول روز افزایش دهید. همراه با غذا آب و نوشیدنی میل نکنید. بعد از غذا بلافاصله دراز نکشید. مواد غذایی کافئینی، چرب سرخ کردنی و ادویه جات را محدود کنید. موقع خواب سر کمی بالاتر از بدن قرار بگیرد. برای رفع تهوع تعداد وعده‌های غذایی را… Read more »

قباد

نزدیک به ۱۱ روز است عمل باز کیست مویی کردم.درد ناحیه خیلی زیاد ایت،درآوردن گاز داخل حفره و پانسمان کردن دوباره آن که بصورت روزانه انجام میدم درد زیادی داره.در ضمن هنوز ترشحات دارم و گاز کاملا خیس ترشحات می شود.نظر شما در باره روند این درمان چیست؟درد آن کی کم میشود؟کی ترشحات کم می شود و زخم بهبود میابد؟ با تشکر

clinic

با سلام
درمان و بهبودی کامل در روش جراحی باز کیست مویی کمی زمانبر بوده و در هر فرد پاسخ به درمان و بهبودی متفاوت است اگر به سلامت خود اهمیت میدهید لازم است تا تمام نکات مراقبتی را رعایت نموده و طی دو ماه بهودی نسبی حاصل خواهد شد و اما بسته شدن کامل زخم ممکن است تا شش ماه و یا بیشتر زمان ببرد. درد موقع پانسمان طبیعی است ولی ترشحات اگر چرکی و بد بو است باید توسط جراح شما بررسی شود.