banner

اسهال در دوران بارداری

اسهال در دوران بارداری

اختلالات گوارشی از جمله اسهال در دوران بارداری شایع هستند. بسیاری از زنان اسهال یا اجابت مزاج آبکی مکرر را اغلب در عرض چند ساعت پس از مصرف یک وعده غذایی، در مراحل مختلف بارداری تجربه می کنند. یک تصور غلط در میان مردم این است که اسهال یا یبوست در دوران بارداری می‌تواند سقط جنین دهد. اسهال مدفوعی است که بیش از حد معمول شل و آبکی است. این حالت معمولاً در سه ماهه اول رخ می‌دهد و کوتاه مدت است. با این حال، گاهی اوقات اسهال می‌تواند خبر از بروز یک بیماری یا اختلال جدی و حتی کشنده دهد. مادر بارداری که بیش از سه بار دفع مدفوع آبکی در طول روز داشته باشد نیاز به مصرف آب فراوان خواهد داشت. اسهال در دوران بارداری به جنین آسیب نمی‌رساند، اما اگر بیماری شدید باشد می‌تواند به از دست دادن آب در بدن مادر منجر شود. عوارض اسهال شدید مانند عفونت‌های شکمی و رحم در طول سه ماهه دوم یا سوم نیز می‌تواند برای جنین خطرناک باشد. همچنین کم‌آبی بدن مادر می‌تواند عامل خطری برای زایمان زودرس محسوب شود.
مادران بارداری می‌توانند با دوری از عوامل مؤثر بر اسهال بارداری خود را از ابتلا به این مشکل محفوظ بدارند

  • اجتناب از غذاهای ادویه دار و چرب
  • کاهش مصرف شیر و جایگزین کردن سایر محصولات لبنی در صورت وجود اختلال عدم تحمل لاکتوز
  • اجتناب از نوشابه‌های انرژی زا، چای، قهوه و مخل دستگاه گوارش

علل اسهال بارداری

اسهال یکی از اولین علایم و نشانه‌های بارداری است. اسهال در هر دوره از بارداری می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که در ادامه به هریک از آن‌ها می‌پردازیم

  • اسهال اوایل بارداری
  • هورمون‌ها: به دنبال تغییرات هورمونی مربوط به بارداری و شرایط عمومی بدن مادر ایجاد شود. هورمون‌هایی مانند استروژن، پروژسترون و گونادوتروپین جفتی انسان بر دستگاه گوارش اثرات سوء‌ خواهند داشت. آن‌ها می‌توانند منجر به بیماری صبحگاهی، میل شدید به غذا، تهوع، استفراغ یا اسهال بارداری شوند. هر زن باردار تغییرات هورمونی را تجربه می‌کند ولی تنها تعداد محدودی از آن‌ها دچار اسهال بارداری می‌شود
  • مصرف ویتامین‌های دوران بارداری: ویتامین‌های دوران بارداری برای بارداری و سلامت کودک در حال رشد مفید هستند، اما گاهی اوقات ممکن است باعث ناراحتی معده و اسهال مادر شوند. در این صورت، بهتر است در مورد نوع ویتامین‌های مصرفی خود با پزشک مشورت کنید
  • تغییرات رژیم غذایی: تغییراتی که در رژیم غذایی دوران بارداری برای رسیدن مواد مغذی بیشتر به جنین ایجاد می‌شود، گاهی اوقات مادر را دچار اسهال و مشکلات گوارشی دیگر می‌کند. اما نگران نباشید این یک بیماری موقتی است و به زودی بر طرف خواهد شد
  • حساسیت‌های غذایی: تغییرات دوران بارداری ممکن است مادر را نسبت به مواد غذایی که تا پیش از حاملگی مشکل‌ساز نبودند، حساس کند. آلرژی غذایی در دوران بارداری به صورت اسهال و نفخ بروز می‌کند
  • عدم تحمل لاکتوز: تغییر نوع رژیم غذایی زنان باردار در این دوران با افزایش مصرف شیر می‌تواند آن‌ها را دچار مشکل عدم تحمل لاکتوز و عوارض بعدی آن و اسهال کند. تحقیقات نشان داده کاهش میزان مصرف شیر علایم عدم تحمل لاکتوز را کم می‌کند، اما با این حال مادر باید برای تأمین کلسیم مورد نیاز این دوران از سایر محصولات لبنی مانند ماست و پنیر مصرف کند
  • اسهال اواسط بارداری
    اسهال در سه ماهه دوم کمتر رایج است اما اگر اسهال در این دوره با هر علایم دیگری مانند تب یا به دنبال بدن درد رخ دهد حتماً باید توسط پزشک بررسی شود
  • اسهال اواخر بارداری
    بیشتر مادران باردار اسهال اواخر دوران بارداری و در طول سه ماهه‌ی پایانی بارداری را تجربه می‌کنند. اسهال در این دوره از بارداری می‌تواند نشانه‌ای ازآغاز فرآیند تولد و شروع دردهای زایمان باشد. اما به این معنا نیست که جنین به زودی و بلافاصله متولد خواهد شد. تغییراتی که در بدن رخ می‌دهد مادر را برای زایمان آماده می‌کند.
    البته اسهال در کل دوران حاملگی می‌تواند دلایل دیگری نیز داشته باشد که به خود بارداری مادر هیچ ارتباطی ندارد و احتمالاً مربوط به علل غیر بارداری می‌شود که شامل باکتری‌ها، ویروس‌ها، انگل‌های روده‌ای، آنفلوانزای معده، عوارض داروها و مسمومیت غذایی و همچنین برخی بیماری‌ها از قبیل بیماری کرون، سندرم روده‌ی تحریک پذیر، کولیت اولسراتیو و بیماری سلیاک است

علایم اسهال در بارداری

علایم هشدار دهنده‌ی اسهال در بارداری شامل

  • گرفتگی شدید یا درد معده
  • مخاط یا خون در مدفوع
  • سردرد شدید
  • استفراغ شدید
  • تب بالای ۱۰۰ درجه فارنهایت
  • کاهش حجم ادرار
  • تپش قلب

اسهال می‌تواند منجر به کم‌آبی بدن مادر شود که نشانه‌های آن عبارت است از

  • ادرار زرد تیره
  • خشکی دهان
  • تشنگی
  • کاهش حجم ادرار
  • سردرد
  • سرگیجه
  • سبکی سر

در صورت ابتلا به اسهال بیش از دو روز و یا بروز علایم هشدار دهنده باید فوری به پزشک خود مراجعه کنید. اسهال به تنهایی معمولاً تا زمانی که به رنگ سبز تغییر رنگ ندهد نمی‌تواند نگران کننده باشد. البته یکی از دلایل سبز شدن رنگ مدفوع مصرف بیش از حد مواد غذایی غنی از کلروفیل است. برای مثال مصرف سبزی‌های برگ‌دار در دوران بارداری، دارو و برخی مکمل‌ها منجر به تغییر رنگ و قوام مدفوع می‌شود.
هنگامی که متوجه رنگ سبز مدفوع خود شدید نگران و عصبی نشوید. ابتدا به مواد غذایی مصرفی روز گذشته خود دقت کنید اگر دلیلی برای سبزی مدفوع پیدا نکردید به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت تغییر رنگ مدفوع به سیاه و سفید که می‌تواند به دلیل مصرف مکمل آهن در دوران بارداری باشد نیز نگران نشوید

درمان خانگی اسهال در دوران بارداری

علاوه بر مراجعه به پزشک برای اسهال دوران بارداری می‌توانید با رعایت چند نکته ساده به کاهش علایم آزاردهنده‌ی و آسیب‌رسان بارداری خود کمک کنید. اقدامات خانگی به جلوگیری از کم آبی بدن و حفظ آب و الکترولیت‌ها مورد نیاز بدن کمک می‌کند.این اقدامات شامل

  • اجتناب از غذاهای مسهل: برخی از مواد غذایی می‌تواند اسهال را بدتر کند. به طور کامل باید غذاهای تند، سرخ شده، پرچرب و غذاهای پر فیبر، شیر و محصولات لبنی، نوشیدنی‌های کافئین‌دار و گازدار، میوه خشک شده، ادویه‌ها، غذاهای شیرین از جمله آب نبات و شکلات و گوشت قرمز را برای مدتی حذف و محدود کنید
  • اصلاح رژیم غذایی: محدود کردن برخی مواد غذایی باعث کاهش مواد مقوی مورد نیاز بارداری خواهد شد. بنابراین باید تغییراتی در دیگر مواد مصرفی مادر صورت گیرد از جمله موز، برنج، سیب و نان تست سبزیجاتی مانند هویج پخته شده، غذاهای نشاسته‌دار، شیرینی کراکر و سیب زمینی، گوشت لخم و گوشت کم‌چرب(سینه بوقلمون یا مرغ بدون پوست) و سوپ با برنج، رشته فرنگی یا سبزیجات به برنامه‌ی غذایی مادر باردار اضافه شود
  • مصرف مایعات فراوان: باید از تأمین میزان کافی آب بدن با مصرف مقدار فراوانی آب و آب‌میوه حداقل، یک لیتر در هر دو ساعت مطمئن شد. آب علاوه بر مایعات بدن مواد معدنی و سطح الکترولیت‌های مورد نیاز بدن را نیز متعادل می‌کند
  • مایع درمانی خوراکی (ORS): یکی از روش‌های پر کاربرد و مفید در درمان کم‌آبی ناشی از اسهال است که از ترکیب شکر، نمک و آب تهیه می‌شود و برای دو هفته به عنوان مکمل مصرف می‌شود
  • کنترل داروهای مصرفی: برخی از داروها می‌تواند باعث عارضه‌ی اسهال در مادر باردار شود. با وجود این‌که بدن پس از مدتی به دارو عادت خواهد کرد و میزان عوارض دارویی کاهش می‌یابد، ولی بهتر است داروهای مصرفی خود را در این دوران با پزشک خود کنترل کنید تا در صورت امکان داروی دیگری جایگزین و تجویز شود
  • از مصرف خودسرانه‌ی داروهای ضد اسهال در دوران بارداری بپرهیزید، زیرا علاوه بر احتمال بدتر شدن بیماری ممکن است برای سلامت جنین مضر باشد

با وجود مؤثر بودن این روش‌ها در کنترل اسهال بارداری ولی در موارد شدید و شرایطی که علت اسهال از یک بیماری زمینه‌ای جدی ناشی می‌شود، اکتفا به آن‌ها کافی نیست و دخالت پزشک و دارودرمانی لازم است

درمان اسهال در دوران بارداری

اگر نسبت به مصرف هر دارویی در دوران بارداری بدگمان هستید و دوست ندارید با مصرف مواد شیمیایی جنین را در معرض خطرات احتمالی قرار دهید، بهتر است بدانید که خوشبختانه اسهال در بارداری معمولاً بدون نیاز به داروی خاصی و با رعایت رژیم غذایی مطلوب و مناسب بهبود می‌یابد. در واقع، بسیاری از موارد اسهال بارداری به درمان دارویی نیاز ندارند. با این حال در موارد اسهال شدید و زمانی‌که مادر و جنین در معرض خطراتی هستند باید درمان‌های دارویی مناسب بارداری تجویز شود. در تمام موارد و انواع اسهال بارداری مصرف مایعات فراوان و اجتناب از رژیم غذایی مسهل نباید فراموش شود. برای جلوگیری از ضعیف شدن جنین بهتر است در این دوران ابتلا به اسهال به مصرف مواد غذایی سبک و کم‌حجم ادامه دهید

  • اسهال ناشی از مسمومیت غذایی و ویروسی در بیشتر مواقع با مایع‌درمانی خوراکی و جلوگیری از کم‌آبی بدن رفع می‌شود
  • در صورتی که اسهال ناشی از عارضه‌ی داروی مصرفی خاصی است می‌توانید آن را با نظر پزشک خود متوقف یا تعویض کنید
  • اسهال‌های انگلی و باکتریایی در دوران بارداری شما ممکن است به آنتی‌بیوتیک مجاز در حاملگی نیاز داشته باشد
  • بیشتر داروهای تجویزی پزشک در دوران بارداری در دسته دارویی گروه B و C قرار دارند. یعنی هنوز ضرری از آن‌ها بر روی بارداری و جنین انسان به اثبات نرسیده است و در مواقعی که خطر بیماری از دارو برای بارداری مادر بیشتر باشد تجویز خواهند شد و مادر باید طبق نظر پزشک و نه خودسرانه آن را مصرف کند. ایمودیوم (گروهB ) یکی از این داروهای ضد اسهال است که فقط به مدت ۲۴ ساعت پس از ۱۲ هفته بارداری مجاز است

کاربر گرامی پرسش خود را از طریق فرم زیر ارسال فرمایید، بین 24 تا 48 ساعت آینده پاسخ داده خواهد شد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

  • با سلام ..من مشکل pco دارم این ماه باخوردن دارو استفاده از امپول سینال اف اویترال برای بارداری اقدام کردم الان چند روز از موعد قاعدگی میگذره و هنوز مطمئن نیستم از بارداریم…یه هفته ای میشه که دچار اسهال شدم آیا با این وجود احتمال بارداری وجود داره یا اسهال بخاطر تاثیر داروهاست….

    • با سلام اسهال میتواند هر علتی ناشی از بیماری گوارشی، عفونی و یا عوارض دارویی داشته باشد و از روی اسهال نمیتوان راجع وضعیت بارداری شما نظر داد.

  • با سلام.من در هفته۲۹بارداری هستم مدت۴روزه که اسهال شدید هستم و معده درد لحظه ای دارم.شکمم نیز سروصدا میکنه و دل پیچه دارم.درطول روز حداقل۱۰بار اجابت مزاج دارم.چکار کنم آیا مشکلی وجود داره؟؟

  • سلام من ۱۴ هفته و۴ روز باردارم بعد از خوردن غذا هم من وهم همسرم دچار اسهال واستفراغ شدیم .منتها من چون باردارم نمیتونم دارو مصرف کنم چیکار باید بکنم هر چی میخورم بالا میارم درحالیکه تو بارداری قبلی والانم اصلا سابقه تهوع واستفراغ نداشتم.واسهالم میرم .لطفا کمکم کنید

  • سلام در اواخر بارداري هستم و مشكلي به تازگي برام پيش اومده،دفع مكرر و تميز نموندن لباس زير در حد بسيار كم يعني لك از مدفوع طبيعي هست يا خير ممنون

    • با سلام خیر طبیعی نیست ممکن است ابتلا به یبوست دوران بارداری منجر به این نشت مدفوع شده باشد لازم است تا حضوری مراجعه نموده و معاینه شوید.

  • سلام وقت بخیر من در ماه هفتم بارداری هستم سه روزه که اسهال شدم همراه با یکم حالت تهو و درد خفیف معده میخواستم بدونم ایا مشکلی هست یا طبیعیه؟ ممنون میشم راهنماییم کنید

    • با سلام تغییرات هورمونی دوران بارداری باعث تغییراتی در اجابت مزاج شده و لازم که میزان مایعات مصرفی رو افزایش بدید تا دچار کم ابی بدن نشوید و بارداری به خط نیفته چون تهوع هم دارید احتمال بیماری ویروسی گوارشی هست و لازم برای بررسی حضوری مراجعه کنید. اگر علایمی چون سردرد و سوزش سر دل هم دارید به پزشک زنان خود مراجعه کنید تا از نظر مسمومیت بارداری هم بررسی شوید.

  • سلام خسته نباشید من در هفته ۲۸ بارداری هستم دوروز هست که توی دلم تیر میکشه و اسهال شدم البته خیلی شدید نیست روزی دو بار اینطوری میشم خواستم ببینم مشکلی هست یا طبیعیه ممنون میشم پاسخ بدید مشکل دیگه ای ندارم فقط گاهی دهنم خشک میشه

    • سلام مادر عزیز اگر اسهال بیشتر از دو روز طول کشید برای بررسی بیشتر مراجعه کنید ولی معمولاً بارداری و تغییرات هورمونی این دوران باعث تغییراتی در الگوی گوارشی اسهال و یبوست در مادر باردار میشود که طبیعی است. میزان مایعات مصرفی را افزایش دهید تا دچار کم ابی بدن نشوید خشکی دهان نشانه کم آب شدن بدنتان است که میتواند برای بارداری مضر باشد. از مواد غذایی ملین نیز دوری کنید.

  • سلام من در۱۵ هفته بارداری هستم همراه بامدفوع مخاطی خارج میشود والان چندروزه این اتفاق افتاده زیرشکمم هم دردهایی دارم مخاطم نسبتازیاداست .ممنون میشم جوابم بدید

    • با سلام دفع ترشحات مخاطی میتواند نشانه ابتلا به یبوست یا هموروئید باشد لازم است تا پیش از بروز سایر علایم ازار دهنده و بروز مشکل برای جنین و پیشرفت بیماری برای درمان خود مراجعه حضوری کنید.

  • من ۵ ماهه باردارم ۳ روز کم اشتها شده بودم و الان هم دور روزه اسهال ویه کم حالت تهوع دارم دیگه دارم از حال می افتم چیکار کنم؟ میتونم قرص کوترموکسازول استفاده کنم هر ۱۲ ساعت دو روز

    • با سلام تغییرات الگوی گوارشی و ابتلا به اسهال یا یبوست و کم اشتهایی تا حدی در بارداری طبیعی است ولی برای اطمینان باید مراجعه حضوری نموده و معاینه بالینی شوید و احتمال ابتلا به بیماری عفونی یا ویروسی گوارشی وجود دارد از خوددرمانی بپرهیزید و هر چه سریعتر مراجعه کنید. با مصرف مایعات فراوان از کم ابی بدن خود و آسیب به جنین جلوگیری نمایید.

  • سلام من در هفته ی ۲۲ بارداری هستم با شخصی که به ویروس اسهال (ویروس معده سال ۹۶)مبتلا شده در تماس بودم ایا اقدام خاصی باید انجام بدم مه از بروز بیماری جلوگیری کنم

    • با سلام خیر ولی در صورت ابتلا به بیماری اسهال باید مایعات مصرفی خود را افزایش دهید تا دچار کم آبی بدن نشوید و اگر بیماری با تب همراه بود و بیش از ۲۴ ساعت ادامه داشت برای دریافت درمان دارویی مجاز در بارداری مراجعه کنید.

    • با سلام اگر دچار مدفوع سفید شدید حتما باید از نظر اختلالات و انسداد صفراوی بررسی شوید ولی اگر فقط کف مشاهده کردید که طبیعی است و گاهی به سبب وجود برخی مواد در روده همانند صابون عمل کرده و دیده خواهد شد، در هر حال اسهال در بارداری باید به دقت کنترل شود تا بدن مادر دچار کم آبی و کمبود الکترولیت نشود.

  • سلام.من زنی دارای یک پسر هستم.الان براساس ازمایش ها وسونوگرافی ها متوجه شده ام غده ی سرطانی در رحم دارم .میخواستم راهنمایی ام کنید پرخوزستان درکدام بیمارستان میتوانم عمل کنم وهزینه تقریبی عمل رابه طور تقریبی برام‌ بگویید ممنون میشوم

    • با سلام هزینه جراحی در هر مرکز و بیمارستان بسته به دولتی یا خصوصی بودن آن و همچنین دستمزد دکتر مورد نظرتان متغیر خواهد بود، بهتر است این موضوع را از بیمارستان مورد نظر خود پیگیری کنید. به دلیل احتمال تبلیغات از پیشنهاد دادن بیمارستان خاص معذوریم.

  • با سلام من با مصرف قرص فیفول بعد زایمان دچار یبوست و حالا شقاق شدم.با کنترل و دارو خوب می شود ولی با یه دفع نامناسب مثل اسهال یا دفع کمی سفت دوباره عود می کند.به مدت چهار ماه طول کشیده.آیا دیگر با دارو درمان نمی شود؟بعد از یه دفع کمی سفت کمی به قدر یه عدس بیرون زده ایا بواسیر است؟

    • با سلام ضایعه مربوط به شقاق مقعدی بوده و نشانه پیشرفت بیماری و مزمن شدن آن است، تا زمانی که به اسهال یا یبوست مبتلا می‌شوید شرایط برای بهبودی کامل بیماری حاصل نخواهد شد. بله به احتمال فراوان دیگر به درمان دارویی پاسخ نداده و ممکن است نیاز به اقدامات درمانی غیر دارویی مانند تزریق بوتاکس یا جراحی داشته باشید. البته بدون معاینه امکان اظهار نظر قطعی وجود ندارد. با مراجعه فوری شانس درمان کم تهاجمی را در خود بالا می‌برید.

  • باسلام سه ماه پیش وضع حمل کردم وتاقبل ازبارداری کولیت عصبی داشتم که متمایل به اسهال همیشگی بودم امادردوران باداری اسهالم بخبودیافت وبه یبوست نزدیک شدم تااینکه فیشرپیداکروم وبعدازعمل هنورعلی رغم مصرف مسهلها بهبودنیافتم وبه نوهی به ملینها وابسته شده ام که اگرنخورم اجابت مراج دردناکی دارم

    • با سلام ضمن عرض تبریک قدم نو رسیده، باید عرض کنم بیماری فیشر از جمله بیماری‌هایی است که درمان آن به تنهایی مؤثر نبوده و باید در کنار علت به وجود آورنده آن که در شما ابتلا به یبوست است درمان شود تا دچار عود مجدد آن نشوید. از مصرف طولانی مدت داروهای شیمیایی مسهل باید بپرهیزید زیرا در بلند مدت با کاهش تحرک روده منجر به تسدید یبوست خواهند شد. کم کم با تغییراتی در سبک زندگی و رژیم غذایی خود با افزایش مصرف مایعات تا بیش از هشت لیوان روزانه و مصرف میوه و سبزیجات تازه و مواد غذایی پر فیبر این بیماری را کنترل کرده و با تحرک و ورزش روزانه و همچنین خودداری از زور زدن هنگام دفع مدفوع و توجه به پاسخ سریع به احساس اجابت مزاج در جهت رهایی از آن بکوشید. سپس برای تغییر داروهای تجویزی شقاق مقعدی یا حتی نیاز به جراحی مراجعه کنید.