علائم و عوارض بواسیر یا هموروئید چیست، روش های معاینه و تشخیص

علائم بواسیر یا هموروئید

بواسیر یا هموروئید یک بیماری پر نشانه است که تشخیص آن از روی علائم نه تنها برای پزشک معالج بلکه برای خود فرد نیز در صورت آگاهی داشتن از آن بسیار ساده است. البته باید این نکته را در نظر داشت که ممکن است نشانه‌های بیماری هموروئید (Hemorrhoid) بسته به میزان آسیب آن، از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. این احتمال نیز وجود دارد که نشانه‌ها دلیل بر بیماری دیگری در فرد باشد.

با این حال پیگیری فوری بعد از مشاهده‌ی هر یک از علائم زیر به روند درمان بواسیر یا هموروئید در مراحل ابتدایی ایجاد آن و پیشگیری از بروز عوارض و مشکلات احتمالی کمک مؤثری می‌کند. نشانه‌های ظاهری ابتلا به هموروئید شامل:

  • دیدن خون در مدفوع: شاید برای شما اتفاق افتاده باشد که با دیدن قطرات خون در کف سرویس بهداشتی در هنگام دفع مدفوع یا بعد از آن بدون اطلاع از محل خونریزی نگران و مضطرب شده باشید. وجود خون تازه و روشن در مدفوع از بارزترین علائم ابتلا به بیماری هموروئید است که ابتدا در حجم کم و قطره‌ای و در مراحل بعدی در حجم زیادتر بروز می‌کند. در انواع داخلی هموروئید حجم خونریزی می‌تواند آن‌قدر شدید شود که فرد را در معرض کم‌خونی قرار ‌دهد. در برخی موارد پزشکان پس از پیگیری علت کم‌خونی شدید بیمار، بیماری هموروئید مخفی در او را کشف می‌کنند. ناگفته نماند خونریزی مقعدی همیشه نشانه‌ی بیماری ساده‌ای چون هموروئید نیست و برای افتراق و تشخیص آن از سایر بیماری‌های مهلک گوارشی نیاز به پیگیری فوری دارد.
  • بیرون‌زدگی گوشتی ناحیه‌ی مقعد: ممکن است تجمع خون و تورم عروق سیاهرگی ناحیه‌ی مقعد منجر به بیرون زدن بافت دریچه‌ای آن شود. ظاهر نامناسب و زشتی که در نتیجه‌ی بیرون‌زدگی بافت داخل مقعدی بر روی سوراخ انتهایی دستگاه گوارش ایجاد می‌شود باعث خجالت فرد از مطرح کردن بیماری خود با اعضای خانواده یا پزشک خواهد شد. شرمساری و ترس از سوء‌ظن ارتباطات جنسی نامتعارف از بزرگترین دلایل بی‌توجهی به این بیماری است.
  • درد مقعدی: با شدت گرفتن بیماری بواسیر شاهد درد تیرکشنده‌ای در ناحیه‌ی مقعدی به خصوص در هنگام نشستن‌های طولانی خواهیم بود که گاهی میزان درد، فرد را به ستوه می‌آورد. معمولاً در انواع داخلی هموروئید به دلیل کم بودن گیرنده‌های پیام‌آور درد در ناحیه‌ی درون روده‌ای، درد احساس نمی‌شود. درد مقعد بیشتر در بواسیر خارجی بروز می‌کند.
  • خارش ناحیه‌ی مقعد: خارش مقعدی یک نشانه‌ی نادر از بیماری بواسیر است که بیشتر در انواع هموروئید خارجی بروز می‌کند. التهاب پوست ناشی از ترشحات مخاطی اطراف خروجی مقعد منجر به خارش و تحریک فرد می‌گردد. باید توجه داشت که خارش مقعدی بیشتر در بیماری‌های انگلی روده تظاهر می‌کند و در صورت ایجاد در فرد باید آزمایش‌های انگلی نیز برای تشخیص افتراقی درخواست شود.
  • خروج ترشحات لزج بعد از دفع: اگر به شست‌وشوی ناحیه‌ی مقعدی خود پس از اجابت مزاج دقت کرده باشید ممکن است متوجه ترشحات لزجی در اطراف این ناحیه‌ی شده باشید که به‌راحتی از روی پوست پاک نمی‌شوند و منشأ آن‌ها از درون کانال مقعد است. این ترشحات با ظاهری مشابه سفیده‌ی تخم‌مرغ ناشی از یبوست ‌های مزمنی است که به دلیل کند شدن حرکات روده‌ای در پشت مدفوع جمع شده و پس از اجابت مزاج خارج می‌شوند.
  • دفع ناکامل مدفوع: در قسمت انتهایی راست روده یک کانال وجود دارد که در حد فاصل دو دریچه داخلی و خارجی قرار گرفته است. با رسیدن مدفوع درون این کانال فرد احساس اجابت مزاج خواهد کرد. در حالت طبیعی مدفوع قرار گرفته در این ناحیه باید به صورت کامل تخلیه شود اما در صورت وجود اختلالی چون هموروئید در فرد عضلات دریچه‌ای توانایی کافی برای تخلیه‌ی کامل کانال را ندارند و فرد پس از اجابت مزاج به دلیل خالی نشدن بخش انتهایی راست روده هنوز احساس دفع مدفوع دارد.

عوارض ابتلا به بواسیر یا هموروئید

عوارض بواسیر

در اغلب موارد بیماری بواسیر خفیف است و در صورت پیگیری فوری کمتر باعث ایجاد مشکل جدی در فرد می‌شود. با این حال بی‌توجهی به درمان به موقع آن منجر به بروز عوارض ناگواری خواهد شد. ظاهر زننده بواسیرهای بیرون‌زده یا عفونت توده‌ی سیاه شده هموروئید ترمبوزه از خفیف‌ترین تا شدیدترین عارضه‌های احتمالی بواسیر محسوب می‌شوند. احتمال ابتلا به کم‌خونی و فقر آهن در بواسیرهای خون‌ریزی دهنده به خصوص انواع داخلی آن وجود دارد. به دلیل تغییر شکلی که در عروق ناحیه‌ی مقعد به وجود می‌آید، احتمال تغییرات غیر طبیعی در سایر سلول‌های روده‌ای افزایش پیدا می‌کند و فرد را در خطر ابتلا به انواع سرطان‌های روده‌ای قرار می‌دهد.
گاهی اوقات عوارض، مستقیم از خود اختلال هموروئید نشأت نمی‌گیرد بلکه درمان آن از جمله اعمال جراحی صورت گرفته منجر به عارضه‌هایی در فرد خواهد شد که عبارت است از:

  • خونریزی بیش از حد: گاهی اوقات عروق به طور کامل مسدود نمی‌شوند و فرد از ناحیه‌ی عروقی که خوب بسته نشده‌اند دچار خونریزی می شود و به شکل توده‌ی پرخون در می‌آید. اگرچه آسیب به مخاط راست روده طی جراحی هم خود را به صورت خونریزی غیر طبیعی نشان می‌دهد.
  • عفونت: به دنبال مراقبت ناکافی و نادرست از محل برش و بخیه‌ی مقعد بعد از عمل احتمال چرکی شدن ناحیه افزایش می‌یابد. البته احتمال عفونت و زخم شدن بواسیر قبل از عمل نیز هست.
  • بی‌اختیاری مدفوع: در برخی موارد طی جراحی به اعصاب حسگر و کنترلی دریچه‌ی مقعد آسیب می‌رسد به صورتی که فرد دچار بی‌اختیاری مدفوع می‌شود. البته این اتفاق بسیار نادر است و با احتمال فراوان امکان اصلاح آن با جراحی‌های دیگر وجود دارد.‌
  • فیستول مقعد: فیستول یک کانال کوچک و غیر طبیعی است که ممکن است طی بی‌احتیاطی پزشک در جراحی بین کانال مقعد با سطح پوست بیرونی آن یا درون واژن زنان ایجاد شود. بسته به محل فیستول امکان نشت مدفوع از سطح پوست یا واژن وجود دارد.
  • حساسیت: ممکن است فرد به مواد تشکیل‌دهنده‌ی داروهای موضعی ناحیه‌ی مقعد حساسیت داده و دچار خارش یا قرمزی شود.
  • ترومبوز وریدی مقعد : احتمال ایجاد لخته خون در عروق وریدی مقعد به دنبال یک روش درمانی به نام اسکلروتراپی وجود دارد.
    با این تفاسیر بهتر است فرد قبل از تصمیم گرفتن به انجام هر درمان دارویی یا جراحی از خطرات و عوارض احتمالی آن توسط پزشک خود مطلع شود، سپس با آگاهی کامل و با کمک پزشک معالج خود درمان مناسب‌تر را انتخاب کند.

معاینه و تشخیص بیماری هموروئید یا بواسیر

معاینه بواسیر

همیشه مشاهده‌ی محل آسیب دیده اولین گام عملی برای تشخیص بیماری‌ها است. نشان دادن مقعد به پزشک برای بسیاری از افراد شرم‌آور است، برای همین بسیاری از افراد جامعه مبتلا به بواسیر از مراجعه به پزشک خودداری می‌کنند و ترجیح می‌دهند با بیماری خود سازگار شوند.
پزشک در اولین ویزیت خود ابتدا به گرفتن شرح‌حالی دقیق از علائم بیمار و سابقه‌ بیماری‌های دیگر او می‌پردازد. ارائه شرح حال دقیق توسط بیمار و شرح کامل نشانه‌ها با جزئیات می‌تواند کمک بزرگی به سرعت تشخیص بیماری یا نوع آن کند. سپس پزشک با مشاهده‌ی ظاهری ناحیه‌ی مقعد در حالتی که فرد به صورت سجده، پهلو و حتی طاق باز با پاهای خم و باز شده قرار گرفته است، می‌تواند تا حدودی وجود هموروئید را تشخیص دهد. در صورت شک به درونی بودن بواسیر نیاز به معاینه با انگشت و همچنین جهت تأیید آن، استفاده از روش‌های دیگر است.
رنگ خون خارج شده از مقعد نیز می‌تواند به تشخیص بهتر و سریعتر کمک‌ کند، زیرا معمولاً خون تیره نشانه‌ای از خونریزی در نواحی بالایی دستگاه گوارش و روده‌هاست و خون روشن نشانه‌ی نزدیکی محل خونریزی به مقعد است. با این حال نمی‌توان گفت همیشه خون قرمز روشن نشانه‌ی هموروئید است و برای تشخیص قطعی نیاز به بررسی بیشتر وجود دارد. خونریزی علاوه بر هموروئید می‌تواند نشانه سایر بیماری‌های دستگاه گوارش مانند برجستگی‌های گوشتی، توده‌های خوش‌خیم یا بدخیم، بیماری التهابی روده باشد. مخلوط یا جدا بودن خون از مدفوع نیز یک راهنمای دیگر برای تشخیص هموروئید از سایر بیماری‌های احتمالی است زیرا معمولاً خونریزی هموروئید جدا از مدفوع خارج می‌شود.
در بررسی با انگشت پزشک با انگشت پوشیده با دستکش و آغشته به ژل برای کاهش درد معاینه، درون مقعد را لمس می‌کند. لمس هر توده و یا برآمدگی غیر معمول پزشک را ملزم به بررسی بیشتر با انجام معاینات بالینی دیگر خواهد کرد.
بسته به تشخیص پزشک، کولونوسکوپی (در کولونوسکوپی با استفاده از وارد کردن یک لوله‌ی باریک دارای دوربین به درون مقعد داخل آن را مشاهده می‌کنند.) برای دیدن تمام روده‌ و یا سیگموئیدوسکوپی برای مشاهده‌ی قسمت انتهایی راست روده درخواست می‌شود. سن بیمار در تصمیم پزشک بی‌تأثیر نیست. برای اطمینان در افراد مسن‌تر نیاز به بررسی وسیع‌تر و دقیق‌تری است.
در نهایت پزشک با دیدن داخل کانال مقعد و روده و تطبیق نشانه‌های بیمار با مشاهدات خود به تشخیص بیماری و حتی نوع آن می‌رسد. تشخیص صحیح نوع بیماری هموروئید برای تجویز درمان مؤثر و کارآمد آن نقش کلیدی دارد. بهبودی کامل فقط زمانی به دست می‌آید که پزشک مشکل بیمار را به درستی تشخیص داده باشد.

Save

Save

0 0 vote
امتیازدهی به مطلب
444 دیدگاه ها
Inline Feedbacks
View all comments
مریم

باسلام من 27سالمه اززمان زایمان پارگی مقعددارم زمانی که اجابت مزاجم خوب نباشددچاراین مشکل میشم واین مشکل بعداز3سال برام پیش اومده که بعدازاجابت مزاج دچاردردمقعدشده وکمروپهلودردشدیدمیشم اصلاکمرم راست نمیشود

clinic
Reply to  مریم

با سلام
لازم است برای بررسی آسیب وارده به ناحیه مقعدی و دریافت درمان مناسب آن حضوری مراجعه کرده معاینه بالینی شود ممکن است برای بهبودی قطعی نیاز به انجام جراحی مجدد نیست داشته باشید اما نگران نباشید امروزه با کمک روش های نوین لیزری امکان جراحی های بدون درد و خونریزی سرپایی تحت بی حسی موضعی و بدون نیاز به بستری شدن در محیط آلوده بیمارستانی و قرار گرفتن در معرض عوارض داروهای بیهوشی وجود دارد.

شاە دخت

خسته نباشید من پنجاه سالمه دفعم شل وول حجیم نمیشە وباید زور بزنم تا تخلیه بشم تو عمرم دفع حجیم به خودم ندیدم والان چون سنم بالا رفته ازیت میشم ونمیتونم زور بزنم باید چکار کنم درضمن سالها پیش کلونوسکپی ازم گرفتن گفتن کولیت روده داری ودارو هم نداره نظر شما لطفا

clinic
Reply to  شاە دخت

با سلام
برای بررسی وضعیت بیماری خودرو حضور مراجعه کنید تا اقدامات درمانی مناسب تجویز شود بیماری شما درمان صددرصد نداشته فقط با برخی داروها و رعایت رژیم غذایی می‌توان آن را کنترل کرد

محمود

سلام من تقريبا كل فصول سال از ناحيه مقعد دچار عرق سوزى ميشم هميشه هم از لباس زير پنبه اى يا نخى استفاده ميكنم ولى فايده نداره لطفا راهنمايى كنيد چكار كنم
ممنون

clinic
Reply to  محمود

با سلام
لباس زیر نخی استفاده کرده و اگر اضافه وزن داری وزن خود را کاهش دهید مصرف میوه و سبزیجات را افزایش دهید بعد از هر بار اجابت مزاج و یا استفاده از سرویس بهداشتی ناحیه را خشک کنید از فعالیت بدنی شدید بپرهیزید استحمام روزانه داشته باشید.

مریم

سلام خسته نباشیدببخشیدی سوال داشتم میخاستم بگم الان ی مدتیه دورمقعدم ی تیکه گوشت بوجوداومده موقعه مدفوع کردنم خیلی دردمیگیره بعدمدفوع خارش وسوزش دارم وروز ب روزهم بیشترمیشه میخاستم ببینم بایدچکارکنم ک خوب بشم

clinic
Reply to  مریم

با سلام به احتمال فراوان دچار بیماری مقعدی بواسیر شدید که اگر زائده مقعدی ایجاد شده دائمی باشد دیگر به درمان‌های دارویی و یا خانگی پاسخ مناسب نداده نیاز به جراحی خواهد داشت که البته نگران نباشید توصیه میشود هرچه زودتر قبل از بروز عوارض دیگر برای دریافت درمان خود اقدام کرده با کمک روش لیزری بدون درد و خونریزی سرپایی تحت بی حسی موضعی درمان شوید در این جراحی نیازی به مراقبت و استراحت طولانی مدت ندارید در همان روز مراجعه مرخص شده می توانید به خانه باز گردید و از روز بعد به محل کار خود رفته زندگی… Read more »

مهسا

آیا هیموروئید کوچک که فقط بیرون زده است خودش خوب میشود

clinic
Reply to  مهسا

با سلام
خیر زائده مقعدی بیرون زده به طور خود به خود و یا حتی با درمان های دارویی نیز برطرف نشده و نیاز به اقدام درمان جراحی برای رهایی کامل و قطعی از آن دارد البته با روش لیزری می توان این جراحی سرپایی انجام داد نیازی به انجام جراحی گسترده و بستری در بیمارستان نداشته میتوانید در روز مراجعه درمان شده به خانه بازگردید و زندگی عادی روزمره خود را آغاز کنید.

عرفان

سوزش شدید دارم ومعدهم دچارسوزش میشود تا حدی که داخل دهنم تلخ میشود وحالت تهوع زیادی دارن

clinic
Reply to  عرفان

با سلام
برای تشخیص نوع بیماری گوارشی خود لازم است که حضوری مراجعه کرده تحت انجام آزمایش های بالینی قرار بگیرید تا درمان مناسب بسته به نوع و شدت بیماری تجویز شود.

ناشناس

سلام،چند روزه یه زائده خیلی کوچیک ک حالت جوش دارم کنار معقعد ایجاد شده،واقعا به جوش شباهت داره و به نظر هم مانند جوش سفیدی داره،ایا ممکنه بیماری خاصی باشه؟

clinic
Reply to  ناشناس

با سلام
اگر طی چند روز آینده از بین نرفت برای بررسی از نظر ابتلا به بیماریهای مقعدی دیگری چون آبسه حضوری مراجعه کنید.

صفر

ایا بواسیر باعث کمر در د وعدم تعادل میشود

clinic
Reply to  صفر

با سلام
خیر ارتباطی ندارد.

Anonymous

سلام .چندماه پیش دجار شقاق مقعد شدم.با بوتاکس درمان کردم ولی بعدش یه زائده گوشتی کنار مقعدم بیرون کرده و درد دارم .ممنونم میشه راهنمایی بفرمایید

clinic
Reply to  Anonymous

با سلام زائده مقعدی ایجاد شده باقی مانده از بیماری شقاق مقعدی شما بود که با درمان بوتاکس برطرف نخواهد شد و تنها راه رهایی از آن انجام جراحی خواهد بود بنابراین اگر مشکل ایجاد شده باعث آزار اذیت شما شده و نیاز به درمان را احساس می کنید لازم است تحت عمل جراحی قرار بگیرید که البته با وجود روشهای نوین لیزر دیگر نیاز به انجام جراحی سخت و گسترده و قرار گرفتن در زیر تیغ جراحی نبوده می‌توانید سرپایی تحت بی حسی موضعی بدون درد و خونریزی درمان شده در همان روزی که برای جراحی اقدام می‌کنید در… Read more »

علی

سلام، من ۲۰ سال دارم و از حدود ۱۶ سالگی هر از گاهی یبوست به سراغم میاد ولی نه اونقدر شدید. زمینه خانوادگی یبوست هم از سمت مادرم دارم. اجابت مزاج معمولا سه بار در هفته، گاهی شده حتی دوبار در هفته هم اتفاق بیفته. گاهی وقتی دفع مدفوع برام سخت میشد و خود مدفوع هم سفت و قطور بود، هنگام دفع دچار خونریزی میشدم. اما اخیرا و در یک هفته گذشته با دفع مدفوع معمولی(نه چندان سفت و نه قطور) هم دچار خونریزی میشم و اینبار قطرات خون بیشتر هم هست. احساس وجود زائده یا دمل در اطراف مقعد… Read more »

clinic
Reply to  علی

با سلام ابتلا به یبوست در طولانی مدت و عدم توجه به درمان آن باعث شده تا دچار آسیب در دیواره ناحیه مقعد و بروز بیماری احتمالی هموروئید شده باشید که نیاز دارد هرچه زودتر پیگیری کنید در غیر اینصورت بیماری تشدید خواهد شد که زندگی و اجابت مزاج روزمره شما را دچار اختلال کند برای کنترل یبوست خود باید میزان مصرف مایعات خود را افزایش داده مواد غذایی حاوی فیبر فراوان مانند آلو گلابی انجیر خشک میوه سبزیجات مصرف کنید روغن زیتون به غذا اضافه کرده تحرک داشته و پیاده روی کنید از به تاخیر انداختن عمل دفع مدفوع… Read more »

تلفن : ۰۲۱۸۶۰۸۴۹۶۱ - ۰۹۱۹۸۷۷۰۲۸۴