علت کیست مویی یا سینوس پیلونیدال و راه‌ های پیشگیری از این بیماری

کیست مویی

احتمالاً کلمه‌ی سینوس را همراه با بینی شنیده‌اید اما سینوس به معنی کانال یا حفره می‌تواند در هر جایی از بدن وجود داشته باشد. کیست مویی یا سینوس پیلونیدال (PNS) به شکل سوراخ کوچک، تونل یا گودال است که در شکاف بالای خط باسن و پایین استخوان دنبالچه قرار دارد. سینوس پیلونیدال یک مشکل مزمن پوستی حاوی مو است که با یک یا چند دهانه‌ی کوچک به سطح پوست باز می‌شود و می‌تواند درد شدیدی ایجاد کند. سینوس پیلونیدال یک بیماری خوش خیم است و در ابتدا هیچ ارتباطی با سرطان ندارد. این سینوس اغلب موارد می‌تواند آلوده و عفونی شود. در واقع این سینوس یک کانون عفونت برای بافت‌های اطراف محسوب می‌شود. در صورت عفونت ممکن است چرک و ترشحات خونی با بوی نامناسب از آن تراوش کند. سوراخ سینوس پیلودنیال آلوده به شکل کیست یا آبسه پیلونیدال ظاهر می‌شود. به ندرت ممکن است یک سینوس پیلونیدال در سایر قسمت‌های بدن ایجاد شود ولی در زیر بغل و عانه نیز رویت شده است.
کیست مویی بیشتر در مردان و افراد جوان رویت می‌شود. همچنین در افرادی که عادت به نشستن زیاد دارند، مانند رانندگان تاکسی شایع تر است. در کودکان نادر است و در مردان با شرایط یکسان چهار برابر بیشتر از زنان رخ می‌دهد.
این بیماری برای اولین بار در سال ۱۸۸۰ تشخیص داده شد و به دلیل فاصله کوتاه آن از مقعد و شبیه لانه‌ای از مو بودن سینوس پیلونیدال نام گرفت. در طول جنگ جهانی دوم به دلیل وضعیت همیشه نشسته در رانندگان جیپ، این بیماری با نام دیگر «بیماری جیپ» شناخته شد.
این بیماری آن‌قدر واضح است که نیاز به روش تشخیصی خاصی ندارد و پزشک با مشاهده به راحتی به وجود آن پی می‌برد. برای درمان سینوس پیلونیدال حتماً نباید منتظر نشانه‌ها و علائم کیست آزاردهنده شد، به منظور جلوگیری از پیشرفت سینوس پیلونیدال بهتر است اقدامات درمانی آن را سریع‌تر شروع کرد. هرچند محل و موقعیت و همچنین ظاهر این بیماری منجر به خجالت و شرمساری در افراد مبتلا می‌شود ولی باید به این اتفاق همانند یک جوش یا خال نگاه کرد و خود را به خاطر وجود آن سرزنش نکرد.
کیست مویی

علت کیست مویی یا سینوس پیلونیدال

اگرچه هنوز علت دقیق بیماری کیست مویی یا سینوس پیلونیدال شناخته شده نیست، اما حدس و گمان‌ها نشان از این مدعا دارد که علت آن اکتسابی و ترکیبی از تغییرات هورمونی پس از بلوغ، رشد مو و اصطکاک ناشی از لباس طی نشستن طولانی‌مدت است.

علت کیست مویی
هورمونهای جنسی برای اولین بار در سن بلوغ تولید می شوند که با تحت تأثیر قرار دادن غدد سباسه ممکن است آغازگر بیماری پیلونیدال باشند. از طرفی فعالیت‌هایی که باعث اصطکاک می‌شوند، موهای در حال رشد در منطقه را مجبور به پسرفت در زیر پوست می‌کنند. بدن به صورت ذاتی موهای زیر پوستی را به عنوان یک جسم خارجی تلقی می‌کند و یک پاسخ ایمنی نسبت به آن راه می‌اندازد. این پاسخ ایمنی می‌تواند به شکل کیست در اطراف موها بروز کند. پوست تحریک شده متورم، قرمز و دردناک خواهد شد.
احتمال ابتلا به بیماری سینوس پیلونیدال در صورت داشتن برخی شرایط افزایش پیدا می‌کند که شامل:

  • شغل کم تحرک: کارهای کم تحرک و نشسته مانند کارمندی و رانندگی باعث اصطکاک پوستی بیشتر در ناحیه‌ی پشت و نشیمن‌گاه در خواهند شد.
  • اضافه وزن یا چاقی: چاقی ازیک طرف منجر به کم تحرکی فرد و از طرفی دیگر باعث تعریق همیشگی گودی باسن می‌شود و از این طریق بر احتمال کیست مویی می‌افزاید.
  • سابقه‌ی خانوادگی: رویت شده این بیماری در سایر اعضای خانواده در بیش از یک سوم موارد وجود دارد.
  • وجود سوراخ مادرزادی انتهای دنبالچه‌ای: این سوراخ شرایط را برای گیر افتادن مو مساعد می‌کند.
  • پر مویی یا داشتن موهای مجعد و درشت: تراکم بالای موهای در یک ناحیه احتمال گیر افتادن‌شان در پوست زیاد می‌کند.
  • ضربه به ناحیه پایین کمری: مثلا ضربه به ناحیه‌ی نشیمن‌گاه طی سقوط و آسیبی که طی ضربه در بافت‌ها ایجاد شده است.
  • سن: سینوس پیلونیدال می‌تواند در هر سنی رخ دهد، اما در بزرگسالان جوان بین سنین ۱۵ تا ۴۰ سال شایع‌تر است.
  • جنس مذکر: به دلیل داشتن مقدار بیشتری مو نسبت به زنان با احتمال بیشتری در معرض خطر این کیست مویی هستند.
  • پوشیدن لباس‌تنگ: لباس‌های تنگ و چسبان میزان اصطکاک را بیشتر و فرد را مستعد سینوس پیلونیدال می‌کند.
  • بهداشت فردی ضعیف: عدم رعایت بهداشت به خصوص در ناحیه‌ی مقعد و اطراف آن منجر به آلودگی پوستی و قرار گرفتن در معرض عفونت کیست مویی خواهد شد.
    علت آغاز فرآیند ایجاد کیست مویی هر چیزی که باشد، این کیست در نتیجه‌ی گیر افتادن مو زیر پوست و سپس التهاب و تحریک بافتی ناحیه ایجاد می‌شود که در صورت آلودگی می‌تواند چرک کند و باعث رنجش فرد شود.

راه‌ های پیشگیری از کیست مویی یا سینوس پیلونیدال

با توجه به این‌ که کیست مویی یک اختلال ساده دردسرآفرینی است که فقط به دلیل رعایت نکردن اصول بهداشتی و سبک نادرست زندگی با بروز درد فراوان و نداشتن درمانی جزء جراحی ایجاد می‌شود، معقولانه است تا با آموزش صحیح سطح آگاهی افراد را بالا برده و از بروز آن جلوگیری نمود. همیشه اقدامات پیشگیرانه از بیماری‌ها راحت‌تر و کم‌هزینه‌تر بوده و به نفع سلامتی افراد است.
معمولاً کیست مویی در مراحل اولیه بدن هیچ علائمی شروع به شکل‌گیری می‌کند و فرد تازه زمانی متوجه بروز آن می‌شود که کار از کار گذشته و مشکل وارد مرحله‌ی حاد خود شده است. البته در برخی مواقع نیز با علائم عمومی‌ای چون تب، درد مفاصل و عضلات و یا ناراحتی ظاهر می‌شود. این علائم معمولاً از باکتری آلوده‌کننده‌ی سطح پوست ناشی می‌شود. گاهی اوقات علائم تا بروز درد و قرمزی محل و تشکیل آبسه و حتی تخلیه خود به خودآن پیش می‌رود. مناسب‌ترین اقدامات پیشگیرانه کیست مویی شامل:

  • بهترین راه برای در امان ماندن از این شرایط و جلوگیری از عود کیست پیلونیدال از بین بردن عامل اصلی ایجاد کننده آن یعنی موهای ناحیه‌ی انتهایی کمر است. کوتاه نگه داشتن مداوم موهای زاید این ناحیه یا لیزر و از بین بردن دائمی آن‌ها بهترین اقدام پیشگیرانه ممکن است؛
  • یک راه پیشگیری مناسب دیگر استفاده از صابون‌های ضد باکتری و یا گلیسیرین برای پاک کردن این منطقه از هر گونه باکتری است. صابون باید به اندازه کافی و نه بیشتر استفاده شود تا منافذ پوست را مسدود نکند. مالیدن آرام صابون بر روی پوست ناحیه از عفونت منطقه جلوگیری می‌کند. البته باید دقت نمود که پس از اتمام شست‌وشو هیچ اثری از صابون بر روی منطقه باقی نماند و ناحیه کامل خشک شود. بنابراین استحمام روزانه می‌تواند بسیار مفید باشد؛
  • از طرفی دیگر باید تا جای ممکن از کم‌تحرکی و نشستن بر روی ناحیه‌ی ‌دنبالچه خودداری کرد، زیرا این کار می‌تواند موهای ناحیه را تحریک کند تا به سمت داخل پوست برگشته و باعث عفونت و ایجاد کیست مویی شوند. پوشیدن لباس‌های گشاد و راحت نیز می‌تواند در پیشگیری از کیست مویی مؤثر باشد؛
  • کاملاً آشکار است که چاقی و اضافه وزن باعث افزایش میزان تعریق این افراد به خصوص در چین‌های بدن می‌شود. تعریق ناحیه‌ی ایجاد کیست مویی فرد را مستعد بروز کیست پیلونیدال برای اولین بار یا عود آن خواهد کرد. بنابراین داشتن یک رژیم غذایی متعادل و در پیش گرفتن یک برنامه‌ی اساسی کاهش وزن همراه با ورزش و تحرک بدنی می‌تواند احتمال به وجود آمدن سینوس پیلونیدال را کاهش دهد.

در صورت بروز عفونت و تشکیل آبسه پیلونیدال نیز هنوز می‌توان با اقداماتی از پیشرفت و سخت شدن روند بهبودی آن با در پیش گرفتن اقدامات درمانی به موقع جلوگیری نمود. در صورتی که آبسه‌ی ایجاد شده به صورت خود به خود تخلیه نشد، بهتر است هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه نمود تا آن را تحت بی‌حسی موضعی و یک جراحی ساده تخلیه کند. در این موارد درمان آنتی‌بیوتیکی کمکی برای تسریع بهبودی لازم است.
در صورتی که کیست به تازگی ایجاد شده و هنوز عفونت نکرده باشد نیز می توان با کمک حمام آب گرم یا نشستن در وان یا لگن محتوی آب و نمک از درد و التهاب بیشتر آن پیشگیری کرد. درمان های طبیعی دیگر مانند زردچوبه نیز به سبب داشتن خواص ضد التهابی و روغن درخت چای به دلیل خاصیت ضد‌عفونی‌کنندگی می‌تواند در پیشگیری از پیشرفت و وخیم‌تر شدن مشکل مفید باشند.
با وجود تمام این اقدامات این اختلال در صورت بروز به درمان پزشکی از جمله جراحی نیاز دارد تا صد در صد بهبود یابد.

3.8 14 votes
امتیازدهی به مطلب
590 دیدگاه ها
Inline Feedbacks
View all comments
ناشناس

سلام جناب دکتر
من سوالات و پاشخ شمارو خوندم و فهمیدم که چند سال پیش کیست مویی داشتم اما
خودش تخلیه شد
اما حالا باز همون نقطه بنظرم متورم شده و درد شدیدی داره
از طرفی هم احساس میکنم استخوان دمبالچه هست اگه درست گفته باشم.
هنگام نشستن و بلند شدن هم احساس میکنم جایی که متورم شده جا به جا میشه
بنظر شمادرداز کیست موییه؟
یا دمبالچه؟

clinic
Reply to  ناشناس

با سلام
بدون معاینه بالینی شما نمی توان نظری داد برای تشخیص قطعی بیماری و دریافت درمان مناسب آن قبل از تشدید آسیب بافتی و بروز عوارض دیگر هرچه زودتر اقدام کنید.

باغ

سلام مدتی ست پاین کمرم کمی قرمز و متورم شده ولی دردی نداره ب نظر شما کیست موییه؟

clinic
Reply to  باغ

با سلام بله این احتمال وجود دارد که دچار بیماری کیست مویی شده و در مراحل ابتدایی ابتلا به آن باشید توصیه می شود هر چه زودتر برای تشخیص نهایی و دریافت درمان مناسب آن اقدام کنید همانطور که می دانید این بیماری برای درمان قطعی نیاز به جراحی داشته و با درمان‌های دارویی خانگی بهبود پیدا نمی‌کند اما نگرانی جراحی نباشید دیگر امروزه نیاز به انجام جراحی‌های سخت سنتی باز و بسته نبوده و با کمک روشهای نوین لیزری که در سراسر جهان گسترش پیدا کرده و مورد استقبال و حمایت بسیاری از بیماران و پزشکان قرار گرفته می… Read more »

ارزو

اگه برای درمانش نریم احتمال خطرناک شدنش هست

clinic
Reply to  ارزو

با سلام
بله عدم توجه به درمان بیماری کیست مویی در طولانی مدت باعث عمیق شدن و گسترش آن و بروز عوارض خواهد شد که به ناچار شما را مجبور به مراجعه اورژانسی خواهد کرد از طرفی در موارد نادر ممکن است دچار بدخیمی شوید بنابراین توصیه می‌شود هرچه زودتر برای درمان بیماری خود اقدام کنید و به تاخیر انداختن درمان آن بپرهیزید.

Anonymous

سلام دکتر خسته نباشید بنده ی مدت هس که در نزدیکیه دنبالچه ام دردی رو حس میکنم ولی قرمز نشده البته ی مقدار کم ورم کرده البته چند ماه پیش ب کمک خانواده از همان نقطه ی مقدار مو خارج شد و دردش رفت ولی دوباره برگشته نظر شما چیه

clinic
Reply to  Anonymous

با سلام از دستکاری ناحیه بپرهیزید شما دچار بیماری کیست موی شدید که تنها راه درمان قطعی آن انجام جراحی بوده وهیچ یکی از درمانهای خانگی تخلیه خود به خود درمانهای دارویی و گیاهی به بهبود شما کمک نخواهد کرد برای مدتی ممکن است علایم کاهش پیدا کرده اما دیر یا زود دچار علایم بدتری از بیماری خواهید شد بنابراین هر چه زودتر برای دریافت درمان مناسب خود اقدام کنید که جراحی می باشید با کمک روش لیزری تحت بیحسی موضعی درمان شده در همان روز مراجعه مرخص می شوید و می‌توانید از روز بعد به زندگی عادی روزمره خود… Read more »

مجتبی

سلام خسته نباشید بالای سوراخ پشت یه دونه زده که نمیدونم چی وخیلی درد داره باید چکار کنم الان هم دارم پماد مصرف میکنم ولی خوب نشده

clinic
Reply to  مجتبی

با سلام
ممکن است مبتلا به بیماری کیست مویی شده باشید ولی برای تشخیص آن نیاز است که معاینه شده و حضوری مراجعه کنید توصیه می‌شود هرچه زودتر قبل از پیشرفت بیماری و تشدید آسیب بافتی ناحیه برای دریافت درمان خود اقدام کرده مراجعه نمایید و با به تاخیر انداختن روند درمان خود باعث وخیم شدن بیماری و بروز علایم آزاد دهندی دیگر نشوید

مصطفی

سلام.من ابتدای استخوان دنبالچه بدجور میخواره.فکر میکنم اولشه.ممکنه کیست باشه؟واسه درمانش داروی خواصی هست یا روشی هست که جلوگیری کنم.با تشکر

clinic
Reply to  مصطفی

با سلام
خارش ناحیه میتواند مربوط به ابتلای شما به بیماری کیست مویی باشد در صورت تایید موجود بیماری کیست مویی درمانی برای کنترل و پیشگیری از پیشرفت آن وجود ندارد و تنها راه بهبودی آن انجام جراحی خواهد بود که البته با وجود روشهای نوین لیزر این امکان جراحی بدون درد و خونریزی سرپایی تحت بی حسی موضعی وجود دارد به صورتی که در همان روز مراجعه یک الی دو ساعت مرخصی شده می توانید به خانه باز کردید و نیاز به پانسمان سخت روش های سنتی ندارید از روز بعد میتوانید به محل کار خود بازگردید.

مبینا

با سلام و خسته نباشید من دو هفتس ک عمل کردم کیست مویی داشتم الان یخورده ترشحات زرد رنگ از جایی ک عمل شده میاد آیا عفونت کرده یا طبیعیه

clinic
Reply to  مبینا

با سلام
ترشحات زرد رنگ نشانه عفونت بوده برای بررسی وضعیت به پزشک جراح خود مراجعه کنید تا اقدام لازم را انجام دهند.

سمیرا

سلام. من دکتر عمومی رفتم و بهم سی تا کپسول داد. گفت بخور اگه خوب نشدی باید جراحی کنی.
خوردم و الان خدا رو شکر بهترم و بعد دکتر دیگه ای رفتم گفت اگه درد نداره نیازی به عمل نیست.
میشه راهنمایی کنین؟ الان تکلیف چیه؟ خودش خوب شده یعنی؟ احتمال داره برگرده؟

clinic
Reply to  سمیرا

با سلام
اگر بیماری کیست مویی در شما تایید شده باشد تنها راه درمان قطعی آن انجام جراحی بوده و درمان آنتی‌بیوتیکی و دارو به بهبودی کامل شما کمک نخواهد کرد و بیماری باز خواهد گشت بنابراین توصیه می‌شود برای درمان قطعی آن مراجعه کرده و نگران جراحی آن نباشید امروز با کمک روش های نوین لیزری امکان جراحی بدون درد و خونریزی سرپایی بدون بیهوشی عمومی تحت بیحسی وجود دارد بنابراین به سلامت خود اهمیت داده این موضوع را پیگیری کنید.

حسین

باعرض سلام
این بیماری کیست مویی را می توان با لیرزر عمل کرد؟؟؟؟

clinic
Reply to  حسین

با سلام
بله خوشبختانه با ابداع روشهای نوین لیزری امروزه امکان درمان بسیاری از بیماری های ناحیه نشیمنگاه و کیست مویی از طریق همین روش لیزری وجود دارد که این روش به دلیل داشتن امکان جراحی سرپایی بدون درد و خونریزی تحت بیحسی موضعی دارای مزایای بسیار بوده و مورد استقبال بسیاری از پزشکان و بیماران قرار گرفته به صورت که فرد در همان روز مراجعه مرخص شده می تواند زندگی عادی خود را داشته نیاز به استراحت طولانی مدت یا پانسمان سخت نخواهد داشت.

مهگل

سلام من در همون قسمتی که گفتید یه دونه دیدم ولی اصلا توجهی نکردم حالا سوراخ شده به نظر شما کیست مویی باید چیکار کنم

clinic
Reply to  مهگل

با سلام برای معاینه و تشخیص قطعی باید حضوری مراجعه نمایید تا پس از تایید وجود کیست مویی تحت درمان مناسب قرار بگیرد همانطور که گفته شد این بیماری فقط با درمان جراحی قابل کنترل بوده و هیچ یکی از درمانهای خانگی دارویی و سنتی به بهبود آن کمک نخواهد کرد بنابراین به سلامت خود اهمیت داده هرچه زودتر درمان را آغاز کنید با کمک روش نوین لیزری که نیاز به انجام جراحی سخت سنتی باز و بسته نبوده با کمک این روش سرپایی تحت بی حسی موضعی درمان می شود در همان روز مراجعه مرخص شده می توانید به… Read more »

تلفن : ۰۲۱۸۶۰۸۴۹۶۱ - ۰۹۱۹۸۷۷۰۲۸۴
تماس واتساپ اینستاگرام