banner
شهریور ۱۶, ۱۳۹۶

سندرم روده کوتاه چیست؟

سندرم روده کوتاه چیست؟

سندرم روده کوتاه شرایطی است که در آن بدن فرد قادر به جذب مواد مغذی کافی از مواد غذایی مصرفی به سبب کوتاهی روده نیست. روده‌ی کوچک جایی است که اکثر مواد مغذی مصرفی در طول عبور از آن هضم و جذب بدن می‌شوند. افراد مبتلا به سندرم روده‌ی کوتاه قادر به جذب آب، ویتامین، مواد معدنی، پروتئین، چربی، کالری و سایر مواد مغذی از غذای مصرفی نیستند. اگرچه بعضی از منابع پزشکی نام سندرم روده کوتاه را برای موارد ناشی از جراحی برداشت بخشی از روده کوچک استفاده می‌کنند، اما منابع دیگر اشاره کرده‌اند که این اختلال می تواند از هر گونه بیماری، آسیب یا وضعیتی که مانع از عملکرد طبیعی روده‌ی کوچک شود، حتی اگر طول روده نیز تغییر نکند، ناشی شود. سندرم روده کوتاه ممکن است به عنوان یک علت یا زیر شاخه‌ای از نارسایی روده طبقه‌بندی شود. در موارد نادر، نوزادان با یک روده کوتاه (سندرم روده‌ی‌کوتاه مادرزادی) متولد می‌شوند. علت دقیق سندرم روده کوتاه مادرزادی ناشناخته است.
روده‌ی کوچک یک اندام لوله‌ای شکل بین معده و روده‌ی بزرگ است. بیشتر هضم غذا و جذب مواد مغذی در روده‌ی کوچک رخ می‌دهد. روده‌ی کوچک شامل دوازدهه، ژژونوم و ایلئوم است.

  • دوازدهه: قسمت اول روده کوچک که آهن و سایر مواد معدنی را جذب می‌کند، دوازدهه نام دارد.
  • ژژونوم: قسمت وسط روده‌ی کوچک که کربوهیدرات، پروتئین، چربی و بیشتر ویتامین‌ها را جذب می‌کند، ژژونوم نام دارد.
  • ایلئوم: انتهای پایینی روده‌ی کوچک، جایی که اسیدهای صفراوی و ویتامین B12 جذب می‌شوند ایلئوم نام دارد.

کولون در بزرگسالان حدود ۱۵۰ سانتیمتر است و آب و هر ماده غذایی باقی مانده از مواد خوراکی عبوری روده‌ی کوچک را جذب می‌کند. سپس روده‌ی بزرگ از مایع موجود، مواد جامدی به نام مدفوع تولید می‌کند.

سندرم روده‌ی کوتاه بر مردان و زنان به میزان مساوی تأثیر می‌گذارد. شیوع دقیق سندرم روده کوتاه در جمعیت عمومی نامشخص است. از طرفی برآورد شیوع سندرم روده کوتاه دشوار است، بنابراین بیماری نادری است. در مطالعاتی در انگلستان میزان بروز سندرم روده کوتاه که نیاز به درمان دارد، حدود ۲ بیمار در یک میلیون نفر بوده است. نشانههای خاص آن در افراد مختلف، متفاوت است. اسهال شایع و اغلب شدید است و می‌تواند باعث کمبود آب بدن شود که حتی می‌تواند تهدید کننده زندگی فرد باشد. سندرم روده کوتاه می‌تواند به سوء‌تغذیه، کاهش وزن ناخواسته و علایم اضافی که‌ به علت از دست دادن ویتامین‌های ضروری و مواد معدنی است، منجر شود. اختلال معمولاً می‌تواند به طور مؤثر کنترل شود. با این حال، در بعضی موارد، سندرم روده می‌تواند به عوارض شدید، ناتوان کننده و تهدید کننده زندگی منجر شود.
هر ساله در ایالات متحده، بسیاری از بیماران تحت عمل جراحی بخش‌هایی از روده‌ی کوچک برای رفع اختلالات مختلف از جمله بیماری التهابی روده (IBD)، بدخیمی، ایسکمی مزانتر و موارد مشابه قرار می‌گیرند. روش‌های غیرکاربردی مختلف می‌توانند بیماران را مستعد یک سندرم روده‌ی کوتاه کنند. آن دسته از بیماران که سطح کافی روده برای جذب مواد غذایی ندارند، در معرض اختلالات سوء‌تغذیه، اسهال و اختلالات الکترولیتی خواهند بود. در ایالات متحده، حدود ۱۰،۰۰۰ تا ۲۰،۰۰۰ بیمار برای سندرم روده کوتاه در خانه تغذیه وریدی کامل دریافت می‌کنند.
طول متوسط ​​روده‌ی کوچک انسانی بالغ حدود ۶۰۰ سانتیمتر است. هر گونه بیماری، آسیب بافتی، اختلال عروقی باعث از بین رفتن ۵۰ درصد یا بیشتر روده‌ی کوچک می‌شود و بیمار در معرض خطر سندرم روده کوتاه قرار می‌گیرد. بنابراین سندرم روده ‌ی کوتاه ممکن است به دنبال این موارد رخ دهد:

  • بخشی از روده‌ی کوچک طی جراحی حذف شده باشد. شرایطی که ممکن است نیاز به جراحی بخش بزرگی از روده‌ی کوچک داشته باشند، شامل بیماری کرون، سرطان، آسیب بافتی و لخته شدن خون ـ در شریان‌هایی که به روده خون‌رسانی می‌کنند ـ است.
  • بخشی از روده‌ی کوچک به صورت مادرزادی حذف یا آسیب دیده باشد. نوزادان ممکن است با یک روده‌ی کوچک کوتاه یا با یک روده‌ی کوچک آسیب دیده که باید طی جراحی برداشته شود، متولد شوند.

از دست دادن عملکرد یا تغییر شکل بخش‌های وسیع روده‌ی کوچک به صورتی است که ظرفیت جذب شدیداً به خطر می افتد. اگرچه به طور معمول برش کولون سبب ایجاد سندرم روده‌ی کوتاه نمی‌شود، اما حضور این قسمت می‌تواند یک عامل حیاتی در مدیریت بیمارانی باشد که مقدار قابل توجهی از روده‌ی کوچک خود را به دلایلی از دست داده‌اند. شایع‌ترین علل سندرم روده کوتاه در بزرگسالان شامل بیماری کرون، اختلال عروقی مزانتر، تروما و انسداد روده‌ای و در کودکان انتروکولیت غدد لنفاوی و آتروزی روده (وقتی بخشی از روده به طور کامل تشکیل نمی‌شود، اتفاق می‌افتد) از رایج‌ترین عوامل بالینی است. سایر شرایط مرتبط با سندرم روده کوتاه شامل روده‌ی کوچک مادرزادی و گاستروشیزیس(زمانی که روده طریق بند ناف از بدن بیرون می‌آید)، فتق داخلی (زمانی رخ می‌دهد که روده‌ی کوچک جابجا شده) است.
برداشتن عضلات روده‌ی کوچک منجر به کاهش فرآیندهای گوارشی و جذب می‌شود. هضم و جذب مناسب نمی‌تواند به صورت طبیعی انجام شود و وضعیت تغذیه‌ای مناسب بدون مراقبت حمایتی حفظ نمی‌شود. به طور معمول درمان سندرم روده‌ی کوتاه شامل رژیم‌های غذایی خاص و مصرف مکمل‌های غذایی است. در مواردی ممکن است، برای جلوگیری از سوء‌تغذیه نیاز به تغذیه از طریق ورید (تغذیه وریدی) باشد.
اما همه‌ی بیماران با از دست دادن مقادیر قابل توجهی از روده‌ی کوچک خود، دچار سندرم روده کوتاه نمی‌شوند. فاکتورهای مهم تعیین کننده ایجاد سندرم شامل طول قدامی روده‌ی کوچک، بخش از بین رفته روده، سن بیمار در هنگام از دست دادن روده و طول باقیمانده‌ی روده کوچک و روده‌ی بزرگ و تطابق روده است. چند روش و درمان تهاجمی برای درمان سندرم روده کوتاه طراحی شده است که شامل ایجاد دسترسی به ورید مرکزی برای گرفتن کل مواد مغذی تزریقی و یا پیوند روده است.
اختلالات فیزیولوژیکی در سندرم روده کوتاه در نتیجه از دست دادن مقدار زیادی از سطح جذب روده است. عواقب این آسیب شامل جذب ناکافی آب، الکترولیت‌ها، مواد مغذی (یعنی پروتئین، کربوهیدرات، چربی، ویتامین‌ها، مواد معدنی و عناصر کمیاب) است. دستگاه گوارش یک منبع حیاتی برای جذب آب و الکترولیت و انتقال آن است. دستگاه گوارش همچنین باید با ترشحات قابل توجه روزانه خود مقابله کند. ترشحات دستگاه گوارش از ۸۰۰۰ تا ۹۰۰۰ میلی‌لیتر مایع در روز تجاوز می‌کند و بیشتر آن از ترشحات اندوژن حاصل می‌شود. دستگاه گوارش سالم و کارآمد ۹۸ درصد مایعات را دوباره جذب می‌کند. بیشتر این جذب و حدود ۸۰ درصد آن در روده کوچک رخ می‌دهد. ایجاد اختلال در عوامل تعیین کننده، جذب مایع، روده را تحت تأثیر قرار می‌دهد. عوامل اصلی شامل سطح مخاطی روده، سلامتی یا یکپارچگی مخاط، وضعیت تحرک روده‌ی کوچک و اسمولاریته است.
سندرم روده کوتاه بسته به عملکرد روده ممکن است خفیف، متوسط ​​یا شدید باشد. چه مواد مغذی در روده کوچک با مشکل جذب مواجه است به بخش روده‌ی کوچک آسیب دیده یا برداشته شده بستگی دارد.
در شرایط عادی حدود ۹۰ درصد هضم و جذب مواد مغذی قابل توجه مورد نیاز در ۱۰۰ الی ۱۵۰ سانتیمتر انتهایی ژژونوم انجام می‌شودکه شامل جذب پروتئین‌ها می‌باشد. کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها ویتامین B، C و اسید فولیک و ویتامین‌های محلول در چربی A، D،E ناشی از انطباق در ایلئوم است. رزکسیون ایلئال به شدت ظرفیت جذب آب و الکترولیت‌ها را کاهش می‌دهد. علاوه بر این، ایلئوم محل جذب نمک صفرا و ویتامین B12 است. از دست دادن طول‌های قابل توجهی از ایلئوم تقریباً همیشه باعث اسهال می شود. از دست رفتن نمکهای صفراوی پس از برداشتن ترمینال ایلئوم منجر به عدم جذب چربی و از دست دادن ویتامین‌های محلول در چربی می‌شود.
حفظ ایلئوسکال، ترشح روده‌ای را کند می‌کند و زمان بیشتری برای جذب لازم می‌شود. اگر دریچه ایلئوسکال از بین برود، زمان حمل و نقل سریع‌تر شده و از دست دادن مایع و مواد مغذی بیشتر می‌شود. علاوه بر این، باکتری‌های کولون می‌توانند روده کوچک را آلوده کنند و منجر به بدتر شدن اسهال و از دست دادن مواد مغذی شوند. حفظ کولون دارای صفات مثبت و منفی است. جذب آب کولون می‌تواند تا پنج برابر ظرفیت عادی خود را پس از برداشتن روده کوچک افزایش دهد. همچنین، با توجه به باکتری موجود در آن، کولون دارای ظرفیت ذاتی برای متابولیسم کربوهیدرات‌ها به اسیدهای چرب بوتیرات، پروپیونات و استات است. این ماده یک منبع سوخت ترجیحی برای روده‌ی بزرگ است. در مقابل، نگهداری کولون باعث بروز سنگ‌های اگزالات ادراری می‌شود. ورود کلسیم به روده‌ی بزرگ منجر به اشباع ادرار با بلورهای کلسیم اگزالات و تشکیل سنگ می‌شود. حفظ کولون در غیاب دریچه ایلئوسکال می‌تواند منجر به رشد بیش از حد باکتری‌ها در روده‌ی کوچک شود. افراد مبتلا به این بیماری می‌توانند با کمک پزشک زندگی فعالی داشته باشند. با گذشت زمان، بدن به داشتن یک روده کوچک‌تر عادت کرده و ممکن است نیاز به داروهای مصرفی کمتر شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.