banner

پولیپ روده بزرگ و ایجاد سرطان کلورکتال و روش های درمانی

پولیپ روده بزرگ و ایجاد سرطان کلورکتال و روش های درمانی

پولیپ روده بزرگ بافتی خوش خیم و اضافی در روده بزرگ بوده که در اثر اعمال تغییرات در مواد ژنتیکی موجود در روده ایجاد می شود. این تغییرات در روده بزرگ باعث ایجاد زمینه برای بروز سرطان در روده بزرگ می گردد. پولیپ روده شیوع زیادی پیدا کرده است به گونه ای که در حدود ۱/۳ از افراد بزرگسال بالای ۵۰ سال دارای پولیپ می باشند.

پولیپ روده بزرگ چیست ؟

پولیپ روده بزرگ یک دسته سلول کوچک است که بر روی لایه داخلی روده بزرگ تشکیل می شود. بیشتر پولیپ های روده بزرگ بی ضرر هستند. اما با گذشت زمان، برخی از پولیپ ها می توانند به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند، که اغلب در مراحل بعدی آن کشنده هستند.

دو دسته اصلی پولیپ شامل غیر نئوپلاستیک و نئوپلاستیک است. پولیپهای غیر نئوپلاستیک شامل پولیپ هایپرپلاستیک ، پولیپ های التهابی و پولیپ های همارتوماتوز هستند. این نوع پولیپ ها به طور معمول سرطانی نمی شوند. پولیپهای نئوپلاستیک شامل آدنوم ها و انواع دندانه دار هستند. به طور کلی ، هرچه پولیپ بزرگتر باشد، خطر ابتلا به سرطان به ویژه در پولیپهای نئوپلاستیک بیشتر است. هر کسی ممکن است به پولیپ روده بزرگ مبتلا شود. اگر سن فرد ۵۰ سال یا بالاتر باشد، بیشتر از دیگران در معرض خطر این بیماری قرار دارد. اضافه وزن، استعمال سیگار، سابقه شخصی یا خانوادگی ابتلا به پولیپ روده بزرگ یا سرطان روده بزرگ شانس ابتلا به این بیماری را تحت تاثیر قرار می دهد.

علائم پولیپ روده بزرگ

پولیپ های روده بزرگ اغلب علامتی ندارند. از همین روی اغلب حین معاینه و به صورت اتفاقی تشخیص داده می شوند. اما برخی از افراد علائمی را تجربه می کنند، که به این شرح است:

  • خونریزی از رکتوم : این علامت می تواند نشانه ای از پولیپ روده بزرگ یا سرطان یا شرایط دیگری مانند هموروئید یا شقاق در مقعد باشد.
  • تغییر رنگ مدفوع : خون می تواند به شکل رگه های قرمز در مدفوع شما ظاهر شود یا باعث تیره شدن رنگ مدفوع شود. ممکن است تغییر رنگ در اثر مصرف غذاها، داروها و یا مکمل های خاصی باشد.
  • تغییر در عادات روده : یبوست یا اسهال که بیش از یک هفته طول بکشد، ممکن است نشان دهنده وجود پولیپ بزرگ روده باشد. اما شرایط بسیار دیگری نیز می تواند باعث ایجاد تغییر در عادات روده شود.
  • درد : پولیپ روده بزرگ تا حدی می تواند موجب انسداد روده شده و حتی منجر به دردهای شکمی شود.
  • کمبود آهن : خونریزی از پولیپ ها می تواند به مرور زمان و بدون خون قابل مشاهده در مدفوع موجب کم خونی یا آنمی در بدن شود. نتیجه آنمی فقر آهن است که می تواند موجب احساس خستگی و اختلال در تنفس گردد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید ؟

در صورت تجربه شرایط زیر به پزشک مراجعه کنید:

  • درد شکم
  • خون در مدفوع
  • تغییر در عادات روده که بیش از یک هفته به طول بیانجامد.

به خصوص اگر در یکی از شرایط زیر هستید :

  • سن بالای ۵۰ سال
  • سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان روده بزرگ 

علت پولیپ روده بزرگ

علت پولیپ روده بزرگ

سلول‌های سالم به روشی منظم رشد و تقسیم می شوند. جهش در ژنهای خاص باعث می شود كه سلولها حتی در صورت عدم نیاز به سلولهای جدید همچنان به تقسیم ادامه دهند. این رشد نامنظم سلول ها در روده بزرگ می تواند باعث پولیپ شود. پولیپ ها می توانند در هر قسمتی از روده بزرگ شما ایجاد شوند.

پولیپ های التهابی ممکن است همراه با بیماری های کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون روده بزرگ مشاهده شود. اگرچه خود پولیپ ها تهدیدی جدی نیستند، اما وجود بیماری های کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون روده بزرگ خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می دهد.

پولیپهای نئوپلاستیک شامل آدنوم ها و انواع دندانه دار هستند. بیشتر پولیپ های روده بزرگ از نوع آدنوم هستند. پولیپهای دندانی بسته به اندازه و محل قرارگیری در روده بزرگ، ممکن است سرطانی شوند. به طور کلی ، هرچه پولیپ بزرگتر باشد، خطر ابتلا به سرطان به ویژه در پولیپهای نئوپلاستیک بیشتر است.

عوامل ایجاد پولیپ روده بزرگ یا سرطان

عواملی که ممکن است در تشکیل پولیپ روده بزرگ یا سرطان نقش داشته باشد، عبارتند از:

  • سن : بیشتر مبتلایان به پولیپ روده بزرگ بالای ۵۰ سال سن دارند.
  • شرایط التهابی روده : این شرایط شامل ابتلا به کولیت اولسراتیو و بیماری کرون است.
  • سابقه خانوادگی : سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان یا پولیپ خطر ابتلا به آن را افزایش می دهد.
  • مصرف دخانیات و الکل.
  • چاقی و کم تحرکی
  • ملیت : آمریکایی ها و آفریقایی ها بیشتر از سایر ملیت ها در معرض خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ هستند.
  • دیابت نوع ۲ کنترل نشده

به ندرت، جهش ژنتیکی عامل تشکیل پولیپ روده بزرگ می شود. غربالگری و تشخیص زودرس می تواند به جلوگیری از پیشرفت یا شیوع این سرطان کمک کند. اختلالات ارثی که باعث پولیپ روده بزرگ می شوند عبارتند از:

  • سندرم لینچ : این بیماری سرطان کولورکتال غیر پولیپوزی ارثی نیز نامیده می شود. بدن افراد مبتلا به سندرم لینچ تمایل به ایجاد پولیپهای روده بزرگ دارد، این پولیپ ها می توانند به سرعت بدخیم شوند. سندرم لینچ شایعترین شکل سرطان ارثی روده بزرگ است و همچنین با تومورهای پستان، معده، روده کوچک، مجاری ادراری و تخمدان همراه است.
  • پولیپوز آدنوماس فامیلی (FAP) : این بیماری یک اختلال نادر است که باعث می شود، صدها یا حتی هزاران پولیپ در روده بزرگ در دوران نوجوانی ایجاد شوند. اگر پولیپ ها درمان نشوند، احتمال ابتلا به سرطان روده بزرگ تقریباً ۱۰۰ درصد، معمولاً قبل از ۴۰ سالگی است. آزمایش ژنتیک می تواند به تعیین خطر ابتلا به FAP کمک کند.
  • سندرم گاردنر : این سندروم نوعی FAP است که باعث می شود پولیپ ها در کل روده بزرگ و روده کوچک ایجاد شوند. همچنین ممکن است تومورهای غیر سرطانی در قسمت های دیگر بدن از جمله پوست ، استخوان ها و شکم نیز ایجاد شود.
  • پولیپوز مرتبط با MYH ) MAP) : شرایطی شبیه به FAP است که در اثر جهش در ژن MYH ایجاد می شود. افراد مبتلا به MAP اغلب در سنین جوانی به پولیپ های متعدد آدنوماتوز و سرطان روده بزرگ مبتلا می شوند. آزمایش ژنتیکی می تواند به تعیین خطر ابتلا به MAP کمک کند.

جلوگیری از ابتلا به پولیپ روده بزرگ و سرطان کولورکتال

با انجام غربالگری منظم، می توانید خطر ابتلا به پولیپ روده بزرگ و سرطان کولورکتال را کاهش دهید. همچنین برخی از تغییرات در سبک زندگی می توانند به شما کمک کنند:

  • عادات سالم غذایی : قرار دادن میوه ، سبزیجات و غلات سبوس دار در رژیم غذایی، کاهش مصرف چربی، محدودیت در مصرف الکل و تنباکو و کاهش وزن و ورزش می تواند به پیشگیری کمک نماید.
  • با پزشک خود در مورد مصرف کلسیم و ویتامین D مشورت کنید : مطالعات نشان داده اند که افزایش مصرف کلسیم می تواند به جلوگیری از عود آدنوم روده بزرگ کمک کند. اما مشخص نیست که آیا کلسیم فواید محافظی در برابر سرطان روده بزرگ دارد یا خیر. مطالعات دیگر نشان داده اند که ویتامین D ممکن است یک اثر محافظتی در برابر سرطان روده بزرگ داشته باشد.
  • اگر در معرض خطر این بیماری هستید و یا سابقه خانوادگی ابتلا به پولیپ های روده بزرگ دارید ، مشاوره ژنتیکی می تواند کمک کننده باشد.

تشخیص پولیپ روده بزرگ

کولونوسکوپی برای تشخیص پولیپ روده بزرگ

آزمایش های غربالگری قبل از بروز سرطان ، نقش اساسی در تشخیص پولیپ ها دارند. این تست ها همچنین می توانند به تشخیص سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه آن، کمک کنند. روشهای غربالگری شامل موارد زیر است:

  • کولونوسکوپی : حساس ترین آزمایش برای پولیپ های روده بزرگ و سرطان است. در صورت یافتن پولیپ ، پزشک شما ممکن است بلافاصله آنها را برداشته یا نمونه های بافتی (بیوپسی) را برای تجزیه و تحلیل برداشت کند.
  • کولونوسکوپی مجازی (کولونوگرافی CT) : آزمایشی با حداقل تهاجم است که از یک سی تی اسکن برای مشاهده روده بزرگ روده استفاده می کند. کولونوسکوپی مجازی به همان آماده سازی روده مانند کولونوگرافی احتیاج دارد. اگر پولیپ پیدا شود ، برای برداشتن آن نیاز به کولونوسکوپی دارید.
  • سیگموئیدوسکوپی انعطاف پذیر : در این آزمایش یک لوله سبک و باریک در رکتوم قرار می گیرد تا آن را بررسی کند و می تواند سیگموئید و راست روده را مشاهده نمایید. اگر پولیپ پیدا شود، برای برداشتن آن نیاز به کولونوسکوپی دارید.
  • تست های مبتنی بر مدفوع : این نوع آزمایش برای بررسی وجود خون در مدفوع یا ارزیابی DNA مدفوع انجام می شود. اگر تست مدفوع شما مثبت باشد، به کولونوسکوپی احتیاج خواهید داشت.

درمان پولیپ روده بزرگ

احتمالاً پزشک تمام پولیپ های کشف شده در هنگام معاینه روده را از بین می برد. گزینه های حذف عبارتند از:

  • برداشتن با فورسپس یا یک حلقه سیم (پلی پکتومی) : اگر پولیپ بزرگتر از ۰٫۴ اینچ (حدود ۱ سانتی متر) باشد، ممکن است مایع در زیر آن تزریق شود تا پولیپ را از بافت اطراف جدا کرده و بتوان آن را برداشت.
  • جراحی حداقل تهاجمی : پولیپ هایی که خیلی بزرگ هستند یا در حین غربالگری با اطمینان قابل حذف نیستند، معمولاً به روش لاپاروسکوپی برداشته می شوند که با قرار دادن ابزاری به نام لاپاروسکوپ در روده انجام می شود.
  • برداشتن روده بزرگ : اگر بیمار مبتلا به سندرم وراثت نادر مانند FAP باشد، ممکن است نیاز به برداشت روده بزرگ باشد.

بعضی از انواع پولیپ های روده بزرگ نسبت به سایرین بدخیم هستند. پزشک متخصص با تجزیه و تحلیل نمونه های بافت (پاتولوژیست) در زیر میکروسکوپ تشخیص می دهد، که بافت سرطانی است یا خیر. اگر مبتلا به پولیپ آدنوماتوز یا پولیپ دندانه دار بوده اید، در معرض خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ هستید. میزان ریسک بستگی به اندازه ، تعداد و ویژگی های پولیپ های آدنوماتوز برداشته شده دارد. برای تشخیص پولیپ به غربالگری های پیگیری نیاز دارید. پزشک احتمالاً کولونوسکوپی را توصیه می کند. (مهم است که کولون را قبل از کولونوسکوپی به طور کامل آماده کنید.)