banner
شهریور ۱۶, ۱۳۹۶

بیماری کولیت اولسراتیو در کودکان

بیماری کولیت اولسراتیو در کودکان

حدود یک چهارم از افراد مبتلا به بیماری‌های التهابی روه از جمله کولیت اولسراتیو در سنین کودکی یا نوجوانی تشخیص داده شده‌اند و بیشتر علایم در حدود ۱۲ سالگی بروز کرده است. احتمال بروز کولیت اولسراتیو در کودکان نسبت به بزرگسالان با شدت و وسعت بیشتر‌ بالاتر از سایر سنین است. کودکان شرایط سخت‌تری برای مدیریت این بیماری نسبت به بزرگسالان خواهند داشت، بنابراین حمایت اطرافیان بسیار مهم است. این بیماری ممکن است توسط یک ویروس یا باکتری در کودکان ایجاد شود. تعامل با سیستم ایمنی بدن کودک باعث یک واکنش التهابی در دیواره روده خواهد شد. کودکان مبتلا به کولیت اولسراتیو اغلب مشکلات سیستم ایمنی بدن دارند.

علایم کولیت اولسراتیو در کودکان

بیشترین علایم دیده شده در کودکان مبتلا به کولیت اولسراتیو شامل:

  • دل درد؛
  • اسهال خونی؛
  • خستگی؛
  • کاهش وزن؛
  • از دست دادن اشتها؛
  • خونریزی از رکتوم؛
  • از دست دادن مایعات بدن و مواد مغذی؛
  • کم خونی ناشی از خونریزی شدید؛

برخی از کودکان نیز این علایم را داشته‌اند:

  • زخم‌های پوست؛
  • درد مفاصل؛
  • التهاب چشم؛
  • مشکلات کبد؛
  • پوکی استخوان؛
  • بثورات؛
  • سنگ کلیه؛

علایم کولیت اولسراتیو ممکن است مانند علایم سایر بیماری‌های شایع کودکان است. بنابراین از تشخیص صحیح بیماری فرزندتان نزد متخصص مجرب مطمئن شوید.
کودکان در معرض اختلال رشدی نسبت به هم سن و سالان خود نیز هستند. والدین باید در این مسیر فرزند خود را به مصرف داروهای تجویزی تشویق کنند. کمک والدین در پیشرفت درمان به ایجاد احساس بهتر در کودک، شروع دوباره‌ی رشد و آغاز یک زندگی طبیعی کمک می‌کند. درمان به نوع علایم کودک، سن و سلامت عمومی او همچنین شدت بیماری بستگی دارد. داروها معمولاً درمان اصلی برای کولیت اولسراتیو کودکان هستند و با از بین بردن علایم، ترویج بهبودی بافت‌های آسیب دیده، بهبودی بیماری و پیشگیری از شعله‌وری آن و با به تعویق انداختن یا جلوگیری از نیاز به جراحی به کنترل بیماری و پیشگیری از التهاب گسترده روده کمک می‌کنند. هیچ درمان قطعی برای این بیماری به جزء جراحی روده بزرگ وجود ندارد. با این حال، علایم را می توان با دارو درمانی کاهش داد.

بیماری کولیت اولسراتیو در کودکان

تشخیص کو لیت اولسراتیو در کودکان

ابتدا پزشک سؤالاتی از سوابق بیماری کودک می‌پرسد. سپس کودک را معاینه فیزیکی می‌کند. آزمایش خون در خواست می‌دهد تا با کمک آن کم‌خونی یا افزایش تعداد گلبول‌های سفید خون را بررسی کند. این بیماری می‌تواند نشانه‌ای از التهاب باشد. نمونه مدفوع برای کنترل باکتری در دستگاه گوارش کودک در خواست می‌گردد. بنابراین باید یک نمونه کوچک از مدفوع کودک خود را جمع آوری نموده و به آزمایشگاه ارسال کنید. در صورت نیاز به آندوسکوپی با یک لوله کوچک انعطاف‌پذیر (آندوسکوپ) می‌توان داخل دستگاه گوارش کودک را مشاهده کرد. این لوله دارای نور و یک لنز دوربین است. در طول آزمون ممکن است پزشک نمونه‌های بافتی از دستگاه گوارش کودک جهت بررسی بیشتر تهیه کند. در روش دیگر مشابه به نام کولونوسکوپی روده بزرگ کودک را از نظر رشد غیر طبیعی، بافت ملتهب، زخم و خونریزی بررسی می‌کنند و ممکن است نمونه‌برداری نیز انجام دهند. با روش تنقیه باریم نیز یک مایع فلزی از تزریق مقعد وارد روده شده و سپس از شکم کودک عکس‌بزداری می‌کنند تا تنگی‌ها و انسدادهای مسیر روده مشخص شود.

درمان دارویی کودکان مبتلا به کولیت اولسراتیو

اهداف کلی برای مدیریت بیماری‌های التهابی روده در کودکان، دست‌یابی به کنترل بالینی و آزمایشگاهی این بیماری به بهترین شکل ممکن با حداقل عوارض جانبی است. بیشتر کودکان مبتلا به کولیت اولسراتیو (UC) را می توان به صورت سرپایی درمان نمود. با این وجود، بستری شدن در بیمارستان در صورت درمان سرپایی نامؤفق یا زمان ابتلا به بیماری شدید ضروری است. بدون رژیم غذایی نیز می‌توان این بیماری را کنترل کرد. اما برخی مواد غذایی خاص معده کودک را ناراحت می‌کند، اجتناب از انواع غذاها به کاهش علایم کودک کمک می‌کند.
کولیت اولسراتیو خفیف در جمعیت کودکان را می توان با دارو درمانی، اغلب موارد با عوامل ضد التهابی درمان نمود. بخش اصلی درمان سرپایی درمان ضد التهابی با آمینوسالسیلات‌هاست. سولفاسالازین اولین دارو برای درمان کولیت اولسراتیو (UC) بوده است. اخیراً مزالازین، آساکول، پنتاسا، لیالدا نیز معرفی شده است. مزالازین ممکن است عوارض جانبی کمتری نسبت سولفاسالازین داشته باشد. قرص ‌آساکول باید به طور کامل بلعیده شود که استفاده از آن را در کودکان خردسال محدود می‌کند. با این حال، ‌آساکول تنها محصول خوراکی است که برای کودکان ۵ ساله یا مسن‌تر مورد تأیید است. در یک مطالعه اثر ‌آساکول را در درمان ۶ هفته‌ای با ۲ سطح دوز در ۸۲ کودک مبتلا به کولیت اولسروز را در سنین ۵ الی ۱۷ سال با کولیت اولسراتیو خفیف تا متوسط ​​فعال مورد بررسی قرار دادند. همه بیماران بر اساس طبقه‌بندی وزن (۱۷ تا ۳۳ کیلوگرم، ۳۳ تا ۵۴ کیلوگرم و ۵۴ تا ۹۰ کیلوگرم) و به صورت تصادفی برای دریافت یک دوز کم (۱٫۲، ۲٫۰ و ۲٫۴ گرم در روز برای رده وزن مربوطه) یا دوز بالا (۲٫۰، ۳٫۶ و ۴٫۸ گرم در روز) قرار گرفتند. طبق نتایج به دست آمده دوزهای بالاتر در در درمان بیماری مؤثرتر نبود و مورد تأیید قرار نگرفت.
پروبیوتیک به عنوان درمان‌های بالقوه برای اختلالات گوارشی متعدد پیشنهاد می‌شوند. پروبیوتیک‌ها با توجه به عوارض دارویی کمتر نسبت به سایر داروها می‌توانند مکمل خوبی در درمان باشند.
عود متوسط ​​تا شدید کولیت اولسروز در کودکان پاسخ خوبی به کورتیکواستروئیدها دارد، اما عوارض جانبی متعددی آن‌ها، استفاده‌ی طولانی مدت را محدود می‌کند. کورتیکواستروئیدها می‌توانند باعث ایجاد نارسایی رشد خطی که در حال حاضر یک مشکل قابل توجه در بیمار جوان مبتلا به بیماری التهابی روده است، شوند. استروئیدها همچنین با ترویج پوکی استخوان منجر به فشرده سازی و شکستگی ستون فقرات می‌شوند. بسیاری از اثرات نامطلوب کورتیکواستروئیدها شامل افزایش وزن، آکنه، اضطراب و بی‌قراری و همچنین تغییرات شخصیتی مانند تحریک پذیری یا بی‌ثباتی عاطفی است. با وجود عوارض جانبی نامطلوب، برخی از بیماران برای نگه داشتن بیماری خود تحت کنترل نیاز به استروئید دارند. هنگامی که یک بیمار نشانه‌هایی از وابستگی به استروئید نشان می‌‌دهد، درمان‌های دیگر به منظور محدود کردن قرار گرفتن در معرض استروئید استفاده می‌شود. کورتیکواستروییدهای داخل وریدی (به عنوان مثال، متیل پردنیزولون) ممکن است در القاء بهبودی زمانی که استروئید‌های خوراکی بی‌اثر هستند، مؤثر باشد. افزایش دوز استروئیدها به طور قابل ملاحظه اثربخشی را بالا نمی‌برد و از طرفی دوزهای بالای استروئید‌های داخل وریدی احتمال افزایش قند خون و فشار خون بالا را افزایش می‌دهند.
عوامل سرکوب‌کننده سیستم ایمنی، مانند مرکاپتوپورین در بیمارانی که وابسته به استروئید و یا مقاوم به درمان استروئید هستند، مفید است. اثردهی این داروها ۳ ماه زمان می‌برد، با این حال سودمندی آن‌ها در موارد حاد بیماری به شدت محدود است
درمان بیماری برق آسا شامل مصرف سیکلوسپورین، تاکرولیموس و اینفیلیکسیماب است. سیکلوسپورین مانند یک عامل سرکوب‌کننده سیستم ایمنی قوی است که بیمار را مستعد ابتلا به عفونت‌های فرصت طلب مانند سیتومگالوویروس و پنومونی می‌کند. سیکلوسپورین نفروتوکسیک است و ممکن است نارسایی برگشت‌ناپذیر کلیه نیز دهد. علاوه بر این، سیکلوسپورین تشدید کننده صرع است و ممکن است تشنج در بیماران به ویژه کسانی که با سطح کلسترول و یا منیزیم کمی دارند را تسریع کند.
تاکرولیموس یک مهارکننده قوی عملکرد لنفوسیت T است، اگرچه مکانیزم دقیق آن شناخته نشده است. تاکرولیموس مؤفقیت‌هایی در القاء بهبودی و جلوگیری از کولکتومی در میان بیماران UC نشان داده است. سمیت کلیوی، سرکوب مغز استخوان، نشانه‌های عصبی استفاده از تاکرولیموس برای بیماران UC بحث برانگیز است. این دارو فقط باید در صورت نبود سایر گزینه‌های درمان در نظر گرفته شود.
در سپتامبر ۲۰۱۱، اینفیلیکسیماب برای درمان UC در کودکان در سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید شده است. اینفیلیکسیماب به عنوان یک انفوزیون داخل وریدی به طور معمول در یک رژیم القایی ۲ تزریقی با فاصله بیش از ۲ هفته داده می‌شود. پاسخ بهتر به تزریق اینفیلیکسیماب به صورت همزمان با مرکاپتوپورین نیز در میان بیماران مشاهده شده است. اما هنوز استفاده همزمان از مرکاپتوپورین و اینفیلیکسیماب بحث برانگیز است.

درمان جراحی کودکان مبتلا به کولیت اولسراتیو

حدود ۵/۱۰ درصد از بیماران مبتلا به UC نیاز به مداخله جراحی به دلیل مقاومت کولیت به درمان دارویی دارند. حدود ۱ در ۴ یا ۲ در ۵۰ کودک مبتلا به این بیماری در نهایت نیاز به عمل جراحی پیدا می‌کند. علاوه بر این، حضور پانکولیت، قوی‌ترین عامل پیش‌بینی کننده نیاز به عمل جراحی در کودکان است. چند مورد منع مصرف جراحی به روش کیسه مقعد روده در کودکان مبتلا به UC وجود دارد. اما تنها منع مطلق آن اختلال عملکرد اسفنکتر مقعدی است. در کودکان، کولکتومی انتخابی در صورت اختلالات قابل توجه در رشد و تغذیه یا تداخل در حفظ یک شیوه زندگی طبیعی (یعنی حضور در مدرسه) و یا زمان شناسایی دیسپلازی یا بدخیمی توصیه می‌شود. پس از جراحی تغییرات قابل ملاحظه در نوع رژیم غذایی بسیار حائز اهمیت است.
کودک ممکن است به یکی از دو عمل جراحی پروتوکولکتومی یا ایلئوستومی و آناستاموز ایلئوآنال نیاز داشته باشد. در ایلئوستومی، جراح پس از برداشت کل روده و کولون یک ورودی کوچک از دیواره شکم کودک ایجاد می‌کند تا نوک روده کوچک به سطح پوست کودک وصل شود تا با کمک یک کیسه مدفوع تخلیه شود. در آناستاموز ایلئوآنال فقط قسمت آسیب دیده‌ی روده بزرگ برداشته و ایلئوم به راست روده متصل می‌شود. این جراحی اجازه ادامه‌ی دفع مدفوع از طریق مقعد را به کودک می‌دهد. اما حرکات روده کودک ممکن است بیشتر از قبل اتفاق افتد و آبکی‌تر از حد معمول باشد. در کودکانی که تغییرات التهابی مزمن در کیسه‌های مخزن وجود دارد، باید آندوسکوپی غربالگری سالانه انجام شود. اگر هیچ التهاب وجود نداشت، آندوسکوپی غربالگری ممکن است هر ۲ سال انجام شود.
در موارد نادر این بیماری می‌تواند منجر به مرگ در کودکان شود. اگر مقعد و قسمت پایینی روده بزرگ کودک درگیر باشد، کودک در معرض خطر بالاتری از ابتلا به سرطان روده بزرگ قرار می‌گیرد. کودکان مبتلا به این بیماری نیاز به مراقبت طولانی‌مدت خواهند داشت. کودک ممکن است در یک بازه زمانی بدون علامت باشد و سپس علایم شدیدی را بروز دهد. بهتر است مواد غذایی تشدیدکننده علایم کودک را شناسایی نموده و مصرف آن را را محدود نمود.

پرسش و پاسخ