banner
شهریور ۱۶, ۱۳۹۶

علل بیماری کولیت اولسراتیو

علل بیماری کولیت اولسراتیو

علل بیماری کولیت اولسراتیو ناشناخته است. تا به امروز، هیچ مدرک قانع‌کننده از علل عفونی یا مسری بودن این بیماری یافت نشده است. این بیماری ممکن است با یک پاسخ غیر طبیعی سیستم ایمنی بدن به باکتری‌های روده طبیعی ایجاد شود. باکتری‌ها و ویروس‌های بیماری‌زا نیز ممکن است در ایجاد آن نقش بازی کنند. با این حال عوامل خاصی با این بیماری مرتبط هستند و فرضیه‌های بسیاری درمورد علت ایجاد آن ارائه شده است. به طور معمول، سیستم ایمنی بدن تنها زمانی فعال می‌شود که بدن در معرض مهاجمان مضر قرار بگیرد. با این وجود در بیماران مبتلا به کولیت اولسروز، سیستم ایمنی بدن به صورت غیر طبیعی و مزمن در غیاب هر گونه مهاجم شناخته شده فعال می‌شود. ادامه‌ی فعال‌سازی غیر طبیعی سیستم ایمنی بدن باعث التهاب و زخم مزمن بخش‌هایی از روده بزرگ می‌شود. این استعداد ابتلا به فعال‌سازی غیر طبیعی سیستم ایمنی بدن، ژنتیکی است و به ارث رسیده می‌شود. افراد دارای بستگان درجه اول (برادران، خواهران، کودکان و پدر و مادر) مبتلا به بیماری‌های التهابی روده با احتمال بیشتری به این بیماری مبتلا می‌شوند.
علل بالقوه کمک‌کننده به ایجاد کولیت اولسراتیو شامل عوامل ژنتیکی، واکنش سیستم ایمنی بدن، عوامل محیطی، استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID)، پایین بودن سطح آنتی اکسیدان‌ها، عوامل استرس روانی و مصرف شیر و محصولات لبنی است. از طرفی سیگار کشیدن با کولیت اولسروز ارتباط منفی دارد. استعمال سیگار ممکن است محافظ کولیت اولسراتیو باشد. این رابطه در بیماری کرون معکوس است. این بیماری بیشتر تمایل به گسترش در افراد غیر سیگاری و یا افرادی سیگاری سابق دارد، اما متخصصان بهداشت به شدت از سیگار کشیدن به عنوان راهی برای درمان کولیت زخمی ممانعت می‌کنند. از بررسی ارتباط بین سیگار کشیدن و نیاز برای عمل جراحی در بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده مشخص شده است که افراد سیگاری فعال مبتلا به بیماری کرون در مقایسه با همتایان غیر سیگاری خود در معرض خطر بیشتر نیاز به جراحی برداشتن روده هستند. در حالی که در بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو، آمار نیاز به کولکتومی در سیگاری‌ها و غیر آن مشابه بوده است. با این حال، خطر نیاز به کولکتومی در افراد سیگاری با سابقه ابتلا به کولیت اولسراتیو نیز وجود دارد.
عوامل مؤثر بر ایجاد کولیت اولسروز شامل:

علل بیماری کولیت اولسراتیو

ژنتیک

به نظر می‌رسد ژن‌های به ارث رسیده یک عامل در توسعه کولیت اولسروز هستند. مطالعات نشان داده که بیش از یک نفر از چهار نفر مبتلا به کولیت اولسراتیو، سابقه خانوادگی این بیماری را دارند. سطح بالاتر کولیت اولسراتیو نیز در گروه‌های قومی خاص نشان می‌دهد که ژنتیک نیز یک عامل مهم در ایجاد این است. مطالعات متعددی با استفاده از بررسی استعداد ژنتیکی کولیت اولسراتیو در اسکن ژنوم گسترده‌ وجود دارد. این مطالعات حدود ۳۰ ژن را که ممکن است استعداد ابتلا به کولیت زخمی را افزایش دهد، نشان داده است. محققان چندین ژن را که به نظر می‌رسد احتمال ابتلا به کولیت اولسراتیو را در مردم بیشتر می‌کند، شناسایی کرده‌اند و اعتقاد بر آن است که بسیاری از این ژن‌ها نقش مهمی در سیستم ایمنی بدن ایفا می‌کنند.
فرضیه فعلی این است که افراد از نظر ژنتیکی مستعد اختلالات ایمنی هومورال و سلولی و یا افزایش کلی واکنش ضد باکتری‌های روده و به سبب این پاسخ ایمنی مخاطی نامنظم مستعد به التهاب کولون هستند. سابقه خانوادگی کولیت اولسراتیو (با حضور در ۱ مورد از ۶ نفر بستگان) با خطر بالاتر ابتلا به این بیماری در ارتباط است. تطابق بیماری در دوقلوهای همسان مستند شده است. مطالعات جایگاه متعدد ارتباط ژنتیکی را شناسایی کرده‌اند، برخی از آن‌ها با هر دو بیماری کولیت اولسراتیو و کرون در ارتباط است. یکی از منابعی که به تازگی شناسایی شده است نیز با استعداد ابتلا به سرطان روده بزرگ در ارتباط است. تصور می‌شود، کروموزوم‌ها در بیماران مبتلا به کولیت اولسروز کمتر پایدار هستند. این پدیده ممکن است به افزایش خطر ابتلا به سرطان کمک کند. این موضوع که آیا این اختلالات علت یا نتیجه‌ی پاسخ التهابی سیستمیک شدید در کولیت اولسراتیو هستند، مشخص نشده است.

علل بیماری کولیت اولسراتیو

واکنش سیستم ایمنی بدن

سیستم ایمنی از بدن در برابر باکتری‌های مضر، ویروس‌ها، قارچ‌ها و سایر مهاجمان خارجی دفاع می‌کند. بسیاری از کارشناسان بر این باورند کولیت اولسراتیو یک بیماری خود ایمنی است. (زمانی که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت های سالم حمله می‌کند.) سیستم ایمنی بدن به طور معمول برای مبارزه با عفونت‌ها با کمک سلول‌های آزاد سفید خون، علت عفونت را از بین می‌برد. نتیجه‌ی این عملکرد التهاب (تورم و قرمزی) بافت بدن در منطقه آلوده است. یک نظریه پیشرو در UC این است که سیستم ایمنی بدن به صورت اشتباهی، باکتری‌های کمک‌کننده به هضم غذا در روده بزرگ را به عنوان یک عفونت مضر در نظر گرفته و با حمله به آن‌ها منجر به کولون و التهاب رکتوم می‌شوند. برخی از محققان نیز معتقدند عفونت ویروسی یا باکتریایی باعث عفونت و التهاب روده می‌شود بدین صورت که سیستم ایمنی بدن به دلیل نقص‌های خود بین باکتری‌های خوب و بد در روده تعادل ایجاد نمی‌کند.
واکنش سیستم دفاعی بدن با ساخت سد اپیتلیال یکپارچه روده ممکن است به کولیت زخمی کمک کند. سرم و مخاط اتوآنتی بادی علیه سلول‌های اپیتلیال روده ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشند. علاوه بر این، فرض شده، یک ناهنجاری تعدیلی ایمنی مسئول بروز کمتر کولیت اولسراتیو در بیمارانی است که قبلاً تحت عمل آپاندکتومی قرار گرفته‌اند. در صورتی‌که آپاندکتومی پیش از ۲۰ سالگی انجام شده باشد، اثر محافظتی بیشتر مشاهده می‌شود. همچنین به نظر می‌رسد شیوع UC در بیمارانی که در آنها آپاندکتومی برای اختلالات التهابی (به عنوان مثال، آپاندیسیت یا آدنیت مزانتر) انجام شده باشد، از بیمارانی که تحت عمل آپاندکتومی برای اختلالات دیگر مانند درد غیر اختصاصی شکم قرار گرفته‌اند، کمتر است.

علل بیماری کولیت اولسراتیو

فاکتورهای محیطی

محل و چگونگی زندگی افراد نیز شانس ابتلا و شیوع کولیت اولسراتیو را تحت تأثیر قرار می‌دهد و همین موضوع نشان دهنده‌ی نقش مهم عوامل محیطی است. به عنوان مثال، این بیماری در مناطق شهری و در مناطق شمالی اروپا غربی و امریکا شایع‌تر است. عوامل محیطی دیگر از جمله آلودگی هوا، دارو و رژیم‌های غذایی خاص نیز ممکن است با کولیت اولسراتیو در ارتباط باشند. بررسی‌ها نشان داده، باکتری‌های احیا کننده سولفات که تولید سولفید می‌کنند، به تعداد زیادی در در بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو پیدا شده است و تولید سولفید در بیماران مبتلا به کولیت اولسروز نسبت به افراد دیگر بالاتر است. تولید سولفید حتی در بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو فعال نسبت به بیماران در حالت بهبودی بالاتر است. فلور باکتریایی در بیماران با بیماری فعال تغییر داده می‌شود. همچنین کاهش گونه کلبسیلا در ایلئوم بیماران نسبت به گروه شاهد دیده می‌شود.

علل بیماری کولیت اولسراتیو

استفاده از داروهای ضد التهابی (NSAID)

استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID) در بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو بالاتر از گروه شاهد است و یک سوم از بیماران مبتلا به تشدید کولیت اولسراتیو گزارشی از استفاده اخیر NSAID داشته‌اند. این یافته‌ها منجر به برخی‌ توصیه‌های اجتناب از استفاده از NSAID در بیماران مبتلا به کولیت اولسرو می‌شود.

علل بیماری کولیت اولسراتیو

دیگر عوامل اتیولوژیک

از دیگر عواملی که ممکن است با کولیت اولسراتیو در ارتباط باشد، شامل:

  • سطوح پایین ویتامین A وE، دو آنتی اکسیدانی است که در بیش از ۱۶ درصد از کودکان با تشدید کولیت اولسراتیو همراه بوده است؛
  • استرس روحی و روانی می‌تواند در ایجاد کولیت اولسراتیو نقش داشته و و تشدید آن را تسریع کند؛
  • مصرف شیر ممکن است این بیماری را تشدید کند.