banner
شهریور ۱۶, ۱۳۹۶

مشکلات و عوارض کولیت اولسراتیو

مشکلات و عوارض کولیت اولسراتیو

بیش از یک سوم از افراد مبتلا به کولیت اولسراتیو دارای درگیری‌ها و مشکلات و عوارض دیگری در خارج از دستگاه گوارش و به طور عمده مفاصل، چشم و پوست هستند. التهاب مفاصل (آرتریت) در یک نفر از هر ده نفر مبتلا به کولیت اولسروز مشاهده می‌شود. برخی از افراد مبتلا به UC همچنین اسپوندیلیت آنکیلوزان ـ یک بیماری است که در آن مفاصل در ستون فقرات و لگن ملتهب و سفت می‌شوند ـ را گسترش می‌دهند. مواد مخدر و فیزیوتراپی برای درمان این علایم استفاده می‌شود. عمده‌ترین مشکلات و عوارضی که بیماران مبتلا به کولیت اولسروز را درگیر می‌کند، شامل:

پوکی استخوان

افراد مبتلا به کولیت اولسراتیو در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان ـ زمانی که استخوان‌های ضعیف شده و به احتمال شکستگی آن افزایش می‌یابد ـ هستند. البته این عارضه به طور مستقیم توسط کولیت اولسراتیو ایجاد نمی‌شود، اما می‌تواند به عنوان یک عارضه جانبی از استفاده‌ی طولانی‌مدت از کورتون برای کنترل بیماری کولیت اولسروز توسعه یابد. همچنین می‌تواند به سبب تغییرات رژیم غذایی با شرایط موجود مانند اجتناب از محصولات لبنی با این دیدگاه که می‌تواند به کاهش علایم بیماری کمک کند، نیز ایجاد می‌شود. در صورت احساس خطر نسبت به سلامت استخوان‌ها باید به صورت منظم تحت بررسی تراکم استخوان قرار گرفت. همچنین ممکن است به مصرف دارو یا مکمل ویتامین D و کلسیم برای تقویت استخوان‌ها نیز توصیه شود.

اختلال رشد

کولیت اولسراتیو و برخی از درمان‌های آن می‌تواند بر رشد فرد تأثیر نامطلوب بگذارد و منجر به تأخیر افتادن بلوغ افراد در حال رشد شود. کودکان و افراد جوان مبتلا به کولیت اولسراتیو باید قد و وزن بدن خود را به طور منظم توسط متخصصان مراقبت های بهداشتی اندازه‌گیری کنند. این اندازه‌‌ها باید با دهک متوسط سن هر فرد بررسی شود. این کنترل‌ها باید هر ۳ الی ۱۲ ماه بسته به سن شخص، نوع درمان و شدت علایم بیماری انجام شود. اگر مشکلی در رشد کودک و نوجوان وجود داشت به یک پزشک متخصص در درمان کودکان و نوجوانان ارجاع داده خواهند شد.

کلانژیت اسکلروزان اولیه

کلانژیت اسکلروزان اولیه (PSC)ـ که در آن در طول زمان مجاری صفراوی به تدریج ملتهب شده و آسیب می‌بینند ـ از عوارض نادر کولیت اولسراتیو است. مجاری صفراوی لوله‌های کوچکی برای حمل و نقل صفرا (مایع گوارشی) در خارج از کبد و در دستگاه گوارش هستند.
کلانژیت اسکلروزان اولیه معمولاً تا زمانی که وارد مرحله پیشرفته بیماری نشود، علایمی بروز نخواهد داد. این علایم فاز پیشرفته بیماری عبارتند از:

  • خستگی شدید
  • اسهال
  • خارش پوست
  • کاهش وزن
  • لرز
  • درجه حرارت بالا (تب)
  • زردی پوست و سفیدی چشم (یرقان)

در حال حاضر هیچ درمان خاصی برای کلانژیت اسکلروزان اولیه وجود ندارد، اگرچه برخی داروها را می‌توان برای از بین بردن برخی از علایم مانند خارش پوست به عنوان درمان علامتی مورد استفاده قرار داد. در موارد شدیدتر بیماری ممکن است پیوند کبد لازم باشد.

مگاکولون سمی

مگاکولون سمی از عوارض نادر و جدی کولیت اولسرو حاد است که در آن التهاب روده بزرگ باعث به دام افتادن گاز روده و در نتیجه بزرگ شدن آن و تورم می‌شود. این عارضه به طور بالقوه بسیار خطرناک است، زیرا تورم روده می‌تواند باعث پارگی آن و عفونت در خون (سپتی سمی) شود. نشانه‌های مگاکولون سمی عبارتند از:

  • شکم (معده) درد
  • درجه حرارت بالا (تب)
  • تپش قلب
  • کم آبی بدن
  • سوء تغذیه
  • استفراغ

مگاکولون سمی را می‌توان تا حدودی با مایعات، آنتی‌بیوتیک و استروئید به صورت داخل وریدی کنترل کرد. اگر داروها منجر به بهبودی شرایط بیمار نشود، انجام عمل جراحی اورژانسی برای برداشتن روده بزرگ (معروف به کولکتومی) لازم است. درمان علایم کولیت اولسراتیو قبل از پیشرفت بیماری می‌تواند به جلوگیری از مگاکولون سمی کمک کند.

سرطان روده

سرطان روده بزرگ از عوارض شناخته شده کولیت اولسراتیو مزمن است. افرادی مبتلا به کولیت اولسروز در معرض خطر ابتلا به سرطان روده (سرطان روده بزرگ، راست روده) به خصوص در مراحل پیشرفته بیماری و یا درگیری قسمت‌های بسیاری از روده بزرگ هستند. افراد مبتلا به کولیت اولسراتیو اغلب از ابتلای خود به سرطان روده بی‌اطلاع هستند زیرا علایم اولیه سرطان روده مشابه علایم خود بیماری است. این علایم عبارت‌اند از:

  • خون در مدفوع
  • اسهال
  • درد شکم

بنابراین بیماران باید به طور منظم از نظر سرطان روده بررسی شوند. آزمایش کنترلی شامل بررسی روده با یک کولونوسکوپ – یک لوله دراز انعطاف پذیر حاوی یک دوربین – که از طریق مقعد وارد راست روده می‌شود. تعداد دفعات نیاز به انجام کولونوسکوپی به شرایط بیماری فرد و همچنین به عواملی مانند شدت کولیت اولسراتیو و سابقه‌ی خانوادگی ابتلا به سرطان روده بستگی دارد و به صورت سالانه تا هر پنج سال یک بار متغیر است. توجه به این نکات برای کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بسیار مهم است:

  • خوردن یک رژیم غذایی سالم و متعادل و حاوی مقدار زیادی میوه و سبزیجات تازه؛
  • ورزش منظم؛
  • حفظ وزن ایده‌ال؛
  • اجتناب از الکل و سیگار کشیدن؛

آمینوسالیسیلات‌ها تجویزی همچنین می‌توانند به کاهش خطر ابتلا به سرطان روده کمک کنند. دانستن این نکته مهم است که کولیت اولسراتیو یک شکل از سرطان نیست. با این حال، در صورتی که فرد به کولیت گسترده یا پانکولیت برای سال‌های طولانی به مدت ۸ سال یا بیشتر مبتلا باشد، در معرض خطر بیشتری از حد نرمال ابتلا به سرطان در روده بزرگ یا راست روده خواهد بود. مدت بیماری و شدت آن دو عامل پیش‌بینی کننده ابتلا به سرطان در آینده فرد مبتلا به کولیت اولسروز خواهند بود. بیماری التهابی روده همچنین خطر ابتلا به ملانوم، نوع جدی سرطان پوست را افزایش می‌دهد.
برخی بیماری‌های دیگر که می تواند به عوارض کولیت اولسراتیو مربوط باشد شامل:

  • مشکلات پوستی مانند زخم دهان، تاول و زخم بر روی پوست و ورم قرمز دردناک معمولاً بر روی پاها ( اریتم ندوزوم)؛
  • التهاب چشم؛
  • التهاب کبد و در اغلب موارد کبد چرب؛
  • اختلالات کلیوی از جمله سنگ کلیه؛
  • لخته شدن خون (از جمله ترومبوز ورید عمقی)؛
  • کم خونی؛
  • تنگی روده و دفع مدفوع مشکل؛
  • التهاب پانکراس؛

مشکلات و عوارض کولیت اولسراتیو

زندگی با یک بیماری مانند کولیت اولسراتیو، به خصوص اگر علائم فرد شدید باشد، می‌تواند یک تجربه خسته‌کننده بوده و منجر به منزوی شدن و گوشه‌گیری فرد در اجتماع شود. صحبت با دیگران در این شرایط می‌تواند پشتیبانی و راحتی را برای فرد فرآهم کند. از طرفی به دلیل ناشناخته بودن علت این بیماری نمی‌توان از ابتلا به آن جلوگیری نمود. زندگی با یک بیماری مزمن مانند کولیت اولسراتیو می‌تواند هر دو تأثیر روحی و جسمی را در زندگی فرد داشته باشد. ارتباط مداوم و منظم با تیم پزشکی به کنترل بهتر بیماری کمک خواهد کرد.
شعله‌ور شدن بیماری و عوارض کولیت اولسراتیو می‌تواند مخل کار و روابط اجتماعی فرد باشد به صورتی که گاهی اوقات ممکن است فرد نیاز به لغو بسیاری از قرارهای کاری مهم خود دارد. در میان گذاشتن بیماری با اطرافیان، دوستان و کارفرمایان باعث می‌شود تا با احساس اطمینان بیشتر شرایط شما را درک کرده و در این شرایط شما را حمایت و پشتیبانی کنند.
بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو محدود به رکتوم (پروکتیت) یا کولیت محدود به انتهای کولون چپ معمولاً پیش آگهی بهتری دارند. درمان‌های دوره‌ای مختصر با استفاده از داروهای خوراکی یا تنقیه می‌تواند در آن‌ها کافی باشد. عوارض جدی در این بیماران نادر است. در افراد مبتلا به نوع گسترده‌تر، از دست دادن خون از روده ملتهب می تواند به کم خونی منجر شود و ممکن است درمان با مکمل‌های آهن و یا حتی تزریق خون نیاز داشته باشد.
بیماری کولیت اولسراتیو حتی ممکن است منجر به مرگ و میر ناشی از بیماری شود. با این حال، مرگ و میر کلی در بیماران با کولیت اولسراتیو در مقایسه با جمعیت عمومی افزایش نمی‌یابد. افزایش مرگ و میر ممکن است در میان افراد مسن مبتلا به این بیماری مشاهده شود. مرگ و میر نیز در بیمارانی با عوارض مانند شوک، سوء تغذیه و کم خونی افزایش می‌یابد. این بیماری در موارد بسیار شدید می‌تواند با آسیب شبکه عصبی و در نتیجه تغییراتی در کولون، اتساع و انفارکتوس نهایی، گانگرن و بیماری به نام مگاکولون سمی با با اتساع کولون و نازک شدن دیواره باعث سوراخ شدن روده و در نیمی از موارد منجر به مرگ بیمار شود. موارد مزمن و شدید می‌تواند با تغییرات مناطق پیش سرطانی مانند کارسینوم درجا یا دیسپلازی همراه باشد.
بنایراین شایع ترین علت مرگ و میر بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو مگاکولون سمی است. آدنوکارسینوم کولون در ۳/۵ درصد از بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو توسعه می‌یابد و خطر آن با افزایش طول مدت بیماری افزایش می‌یابد. خطر بدخیمی کولون در موارد پانکولیت و در مواردی که در آن شروع بیماری قبل از سن ۱۵ سال رخ می‌دهد بالاتر است. تنگی خوش خیم به ندرت منجر به انسداد روده می‌شود.

پرسش و پاسخ
    • با سلام
      احتمال فراوان دچار عوارض دارویی شدید و اگر خارش بسیار شدید بوده و ناراحت کننده می باشد برای تعویض دارویی خود حضوری مراجعه کنید.

  • سلام خسته نباشید من ۴ساله که کولیت اولسراتیوودارم داروهامم پنتاسا روزی ۶تا آزرام روزی دوتا وفولیک اسید هستش هرسال فصل پاییز که شروع میشه بیماریم عود میکنه و موقه هایم که عود میکنه انما به تعدا ۶۰تا وقرص مترونیدازول همراه با بسموت مصرف میکنم به مدت ده روز اما امسال از پاییز تا به الان چندین دوره از بسموت و مترونیدازول استفاده کردم ولی خونریزیم کم میشه قطع میشه دوباره برمیگرده زیاد میشه تا حالا چند بارم بدنم چون ضعیف شده سرماخودگی گرفتم تب که میکنم رودهام بدتر میشن ورزش بدنسازیم میکنم مکمل ورزشی استفاده میکنم بدنم بدجوری افت کرده دکتر گفته اگه خوب نشدی ی برگرد باید آمپول هرمونی استفاده کنی الانم دارم دارو گیاهی بارهنگ مصرف میکنم آقای دکتر سوال اولم اینه مصرف مکمل ورزش مشکلی نداره ؟ سوال دومم اینه که به نظر شما باید چیکار کنم خیلی میترسم از مرگ اگه میشه یه راه حلی بدین که بتونم هرچه زوتر خونریضمو بند بیارمو بدنم دوباره رشد کنه باتشکر

    • با سلام
      بدون بررسی وضعیت شما حضوری نمیتوان اظهار نظر کرد بهتر است یا تحت نظر پزشک جراح خود بوده و یا برای راهنمایی بیشتر حضوری مراجعه کنید.

  • سلام من ۴ سال ک زخم رود ه بزرگ دارم تحت نظر پزشک هستم ولی داروهاش زیاد تاثیری برام نداره میتونم با دارو کنترل کنم و زخم رو از بین ببرم یا عمل جراجی میشه انجام بدم؟

    • با سلام
      برای تصمیم‌گیری درباره نوع درمان مناسب شما لازم است که خصوص مراجعه کرده تحت بررسی عینی و مشاهدات بالینی قرار بگیرید تا بهتر راهنمایی شوید.

  • مدت چهار سال است التهاب روده بزگ دا م وا علایم ان فقط دعفم مشکل دارد ا مایش پاتولوژی کردام خوش خیم است ایا میتوانم جراحی ایزر بکنم

  • باسلام باتوجه به اینکه از شانزده سالگی درگیر بیماری کولیت روده هستم وهراز گاهی بیماریم عود میکند ولی تحت نظر پزشک هستم تا حالا سه بار کولونوسکوپی کردم ولی مفاصلم همیشه درد میکند فعلا درحالت خاموشی هست ومزالازین روزی چهار عدد مصرف میکنم همیشه نگران این هستم که روزی سرطان میگیرم درضمن سی وپنج سال دارم ممنونم لطفا کمکم کنید

  • سلام به پزشک مراجعه کردم و ایشون گفتن که کولیت داری اما هیچکدام از علائمی که در بالا ذکر شد را ندارم و فقط صدای روده و نفخ زود به زود رو دارم(هر هفته یکبار) آیا مشکل من مشکل حادی هستش یا نه?

  • من التهاب درانتهای روده بزرگ دارم وداروی مزالازین هم خوراکی وهم شیاف دارم.الان چون بچه شیرمیدم ۴ماهه داروراقطع کردم.میترسم برانوزادم ضررداره.لطفا عوارض این دارو را برای نوزاد بگین.مچکرم

    • با سلام
      در موارد ضروری بسته به مرحله بیماری مادر مصرف این دارو در شیردهی نیز توصیه خواهد شد ولی اگر بیماری بدون مصرف دارو نیز قابل تحمل باشد بهتر است تا از مصرف آن در دوران شیردهی صرف نظر شود تا نوزاد در معرض عوارض دارویی قرار نگیرد.

    • با سلام
      در موارد ضروری بسته به مرحله بیماری مادر مصرف این دارو در شیردهی نیز توصیه خواهد شد ولی اگر بیماری بدون مصرف دارو نیز قابل تحمل باشد بهتر است تا از مصرف آن در دوران شیردهی صرف نظر شود تا نوزاد در معرض عوارض گوارشی دارویی قرار نگیرد.

  • سلام.کولیت اولوسروز دارم.مزالازین و آساکول انما و پردینیزلون مصرف میکنم سر درد دارم اگه به پزشکم بگم داروی با عوارضذبیشتری میده؟؟

    • با سلام
      بله پزشک خود را در جریان بگذارید تا دارو را تعویض کرده و یا برای عوارض داروی مکمل تجویز کند.

  • با سلام وخسته نباشید.ومتشکر که وقت میزارین.من ۴سال درگیر التهاب روده هستم وpentasaمصرف میکنم یک سال اول منظم وبعد به طور نامنظم استفاده ضمنن یک سال به دلیل مشکل مالی ایرانیش مصرف کردم .درحال حاضر هنوز بعضی مواقع بهد از مدفوع سوزش دارم .همچنان روزی ۴تا pe.. .مصرف کنم.خیلییی متشکر

  • سلام من الان ۳ سال که به این بیماری مبتلا هستم تقریبا هر ۵ماه یک بار عود میکنه و به اوج خودش میرسه حتی یک بار مجبور به بستری شدم کورتون هم که به دلیل عوارضی که داشت الان ۵ماه مصرف نمیکنم و الان به مدت ۱۰ روز که بیماری برگشته تو این مدت مزالازین مصرف میکردم ولس انگار تاثیری نداره اگه میشه راهنمایی کنید دیگه از این بیماری خسته شدم